Venezuela
2009
2008
Neen aan de militaire agressie van Uribe en Bush!
Colombiaans president voert de ‘War on terror’ van het Pentagon uit.
Geschreven door Handen Af van Venezuela. Woensdag 05 maart 2008.
Het offensief van het Amerikaanse imperialisme tegen de revolutie in
Latijns-Amerika wordt heviger.
In het vizier van Washington vinden we vooral de Bolivariaanse Revolutie in
Venezuela, maar ook Ecuador en Bolivia.
Venezuela in het bijzonder heeft een voorbeeldfunctie voor de arme en
onderdrukte massa's van het hele continent.
Door druk uit te oefenen op Venezuela hoopt men een verdere zwenking naar links
op het hele subcontinent te vermijden.
De succesvolle bemiddeling van Chavez voor de bevrijding van de gijzelaars
gekoppeld aan de mogelijkheden voor het vredesoverleg en de interne crisis in
Colombia heeft de alarmbel doen rinkelen bij de oligarchie en het
VS-imperialisme. De rol van Chavez in het bijzonder in de vrijlating van de
gijzelaars ontmaskerde de hele campagne die de Venezolaanse president wil
criminaliseren in de ogen van de publieke opinie.
Vandaar de brutale aanval tegen de FARC en de moord op Raul Reyes en 18
guerrillero's op Ecuadoriaans grondgebied. Het is een duidelijke daad van
sabotage van de bemiddeling van Chavez. Uribe en de Colombiaanse rijke klasse is
niet bereid enige vreedzame oplossing te zoeken voor het jarenlange conflict.
Uribe is een marionet van de plannen van het Amerikaanse imperialisme. De
Colombiaanse president beschuldigt nu Ecuador van medeplichtigheid in de
activiteiten van de FARC. Chavez en de Bolivariaanse regering worden ook met de
vinger gewezen voor zogezegde financiële steun aan de guerrilla voor een bedrag
van 300 miljoen dollar. Op de computer van de guerrilla, bij mirakel ontsnapt
aan het bombardement, zouden er plannen gevonden zijn voor het aanschaffen van
een radioactieve bom!! Uribe wil nu Chavez aanklagen voor de Internnationale
Strafrechtbank in Den Haag wegens ‘volkerenmoord'. Deze beschuldigingen dragen
de stempel van Washington. De tactiek is duidelijk.
Venezuela en Ecuador, twee landen waar een revolutie aan de gang is tegen de
belangen van het Amerikaanse imperialisme en de rijke klassen, moeten worden
vereenzelvigd met terrorisme.
Op het ogenblik dat deze beschuldigingen de wereld worden ingestuurd, verplaatst
het Colombiaanse leger troepen naar de grens met Venezuela. Hierop heeft Chavez
geantwoord met het zenden van tien bataljons naar het grensgebied om elke vorm
van aanval te kunnen afketsen. Deze dreiging moeten we zeer ernstig nemen. De VS
zullen niet terugdeinzen verschillende landen in Latijns-Amerika tegen elkaar in
oorlog te jagen. Uribe wordt tot de tanden bewapend door Amerikaanse militairen
en vormt een bedreiging voor alle andere landen. Indien Colombia Venezuela of
Ecuador militair aanvalt, dan hebben deze landen het recht zich te verdedigen
met alle middelen tot hun beschikking. Indien Uribe zijn land in de oorlog gooit
tegen de revolutie in de buurlanden roepen wij de massa's van arme boeren,
arbeiders en jongeren, de hele linkerzijde op om in opstand te komen tegen de
reactionaire regering in Bogota. Het militaire avontuur van Uribe moet dan het
startschot zijn van een socialistische revolutie in Colombia zelf.
De campagne Handen Af Van Venezuela verzet zich daarom tegen de agressie van
Uribe en Bush tegen Ecuador en Venezuela. Wij steunen de eenheid van de volkeren
en de onderdrukte klassen van Colombia, Venezuela en Ecuador. Weg met de
regering van Uribe. Steun de socialistische revolutie in Venezuela, Ecuador en
Colombia. Voor een socialistische federatie van Latijns-Amerika en de Caraïben
Colombiaans president voert met terreurdaden de ‘War on
terror' van het Pentagon uit.
De moord op Raul Reyes, de nummer twee van het Colombiaanse verzet FARC, brengt
de bevrijding van Ingrid Betancourt in groot gevaar.
Toon Danhieux.
Op zaterdag 1 maart 2008 vermoordde het Colombiaanse leger guerrilla-commandant
Raul Reyes en 24 andere FARC-leden op Ecuadoriaans grondgebied.
Dat gebeurde met ondersteuning van hooggespecialiseerde militaire technologie
van de VS.
Het lijkt er sterk op dat president Uribe met de moord de gevangenenruil, die
dankzij de inspanningen van de Venezolaanse president Chávez op gang was
gekomen, heeft willen saboteren. De voorbije maanden wist Chávez al een 7-tal
gijzelaars van de FARC vrij te krijgen.
De FARC prijken op het VS-lijstje van terroristische organisaties.
Venezuela lanceerde reeds eerder een oproep om de Colombiaanse marxistische
guerrilla te erkennen voor wat ze zijn: een beweging die reeds vele decennia
strijd tegen onderdrukking en uitbuiting
De Franse buitenlandminister Kouchner verklaarde dat de dood van Reyes heel
slecht nieuws was. “Hij was ons contact in de onderhandelingen met de FARC over
de vrijlating van de Frans-Colombiaanse Ingrid Betancourt” aldus Kouchner, die
ook bekend maakte dat in dat verband een ontmoeting tussen Reyes en de Franse
president Sarkozy gepland was.
De FARC-leiding bevestigde dat Reyes en zijn groep met dat doel in Ecuador op
missie was. De geplande ontmoeting kon niet in Colombia doorgaan omdat Uribe
steeds heeft geweigerd een gedemilitariseerde zone te voorzien waar dergelijke
onderhandelingen en een gevangenenruil kunnen plaatsvinden. In een communiqué
bevestigen de FARC dat ze ondanks het verlies van hun nr. 2 nog steeds bereid
zijn te onderhandelen over de ruil van Betancourt en een groep andere gijzelaars
voor (een deel van) 500 guerrillero's die gevangen zitten.
Washington wil duidelijk geen diplomatieke pottenkijkers en deinst er niet voor
terug om met hoogtechnologisch wapentuig een bloedbad aan te richten in Ecuador
om verder humanitair succes van de Venezolaanse en Franse diplomatie te
verhinderen. De VS beschouwen Latijns-Amerika nog steeds als hun achtertuin.
Alleen zijn een groeiend aantal tuiniers niet meer zo loyaal als het witte huis
wel zou willen. Onder het mom van terrorisme- en drugsbestrijding organiseert de
VS reeds decennia lang een bloedige repressie tegen al wie zich verzet tegen de
ongebreidelde uitbuiting van mens en natuur door hun transnationale
ondernemingen.
De ontwikkelingen in Venezuela, Bolivia, Ecuador, Chile, Argentinië, …, waar het
volk de voorbije jaren leiders aan de macht bracht die niet meer naar de pijpen
van Washington dansen, zijn voor de VS-regering een ‘pain in the ass'. Nu de
wereld stilaan een genuanceerder beeld van de FARC en van de Chávez regering
krijgt onder invloed van de eenzijdige vrijlating van gijzelaars was het stilaan
tijd om de oude cowboylogica nog eens in alle duidelijkheid te stellen: ‘The
good live in the Free West and fight the bad: cruel communists and terrorist
outlaws'
Wat Uribe voorstelt als een militaire overwinning op de FARC is niet meer dan
een laffe moord op een onderhandelingsdelegatie en dan nog wel op het
territorium van een buurland. Dat alles met de enige bedoeling de tanende
invloed van de VS in de regio te vuur en te zwaard te herwinnen. De moordpartij
zorgt voor een gevaarlijke situatie in de regio door het schenden van de
Ecuadoriaanse soevereiniteit en het feitelijk opblazen van de humanitaire
uitwisselingen in Colombia.
Dat de VS weinig last hebben van morele overwegingen als het hun eigen macht
betreft weten we al langer. Dat de meeste media bij ons deze dimensie van de
feiten nauwelijks belichten is helaas evenmin verassend.
Colombia: het Israël van Latijns-Amerika? Jasper Rommel.
23-03-2008.
Na de moord op de FARC-commandant Raul Reyes laaiden de spanningen in
Latijns-Amerika hoog op. Zowel Ecuador als Venezuela stuurden troepen naar de
grens met Colombia. Die laatste beweerde dat ze het recht had om de
“terroristische” FARC in het kader van hun oorlog tegen drugs aan te vallen.
Maar gaat het wel hierover?
Ten eerste is het opmerkelijk dat Colombia net nu dergelijke maatregelen neemt.
Recent slaagde de Venezolaanse president Chávez erin om na onderhandelingen met
de FARC een aantal gijzelaars vrij te krijgen. In de nabije toekomst zouden nog
meer gijzelaars vrijgelaten worden. Venezuela kreeg daarvoor de steun van
Frankrijk, dat normaalgezien mee zou gaan onderhandelen in Colombia. Zeer
toevallig is het die ontmoetingsplaats die gebombardeerd werd, waardoor Reyes de
dood vond. De onderhandelingen lijken nu getorpedeerd.
Ten tweede heeft Colombia de soevereiniteit van buurland Ecuador geschaad door
zonder toestemming een militaire operatie op hun grondgebied uit te voeren. Dit
gaat in tegen een resem internationale wetten en afspraken. Dit werd ook
bevestigd door de Vereniging van Amerikaanse Staten die in een speciale zitting
naar aanleiding van het conflict verwees naar artikels 15, 19 en 21 van hun
charter. In die artikels staat duidelijk beschreven dat hetgeen Colombia deed
onder geen beding kan. Het is dan ook logisch dat deze provocatie een scherpe
reactie uitlokte van Ecuador en Venezuela.Maar waarom boycot Colombia de
onderhandelingen van Venezuela met de FARC? En waarom provoceren ze de
buurlanden, waaronder Venezuela, door internationale wetten en afspraken aan hun
laars te lappen? Goed wetende welke reacties dit teweeg zou brengen. Is het hen
er enkel om te doen de FARC aan te pakken, of willen ze met hun acties ook en
vooral tegen de kar van Chávez en Venezuela rijden? De reacties in de VS op het
incident waren opvallend. Zowel Bush als de drie in running zijnde
presidentskandidaten spraken zich in strenge bewoordingen uit tegen… Venezuela!
Washington zit zeer verveeld met de situatie in Venezuela: een president die
niet naar hun pijpen danst en die bovendien heel wat olievoorraden heeft waar de
VS afhankelijk van zijn.
Daarnaast heeft de Bolivariaanse revolutie heel wat invloed op strijdbewegingen
in het continent.
Het is niet toevallig dat er sinds Chávez een “draai naar links” is in
Latijns-Amerika, met heel wat links verkozen presidenten als gevolg.
Washington zit zeer verveeld met de situatie in Venezuela: een president die
niet naar hun pijpen danst en die bovendien heel wat olievoorraden heeft waar de
VS afhankelijk van zijn. Daarnaast heeft de Bolivariaanse revolutie heel wat
invloed op strijdbewegingen in het continent. Het is niet toevallig dat er sinds
Chávez een “draai naar links” is in Latijns-Amerika, met heel wat links verkozen
presidenten als gevolg.
Een uitzondering hierop vormt Colombia. Dit land is de sterkste politieke en
militaire enclave van de VS, in een regio die haar niet langer gunstig gezind
is. Zoals Chávez het zei: Colombia is het Israël van Latijns-Amerika. Hoeft het
te verbazen dat heel wat Colombiaanse paramilitairen hun opleiding kregen in
Israël? Hoeft het te verbazen dat de Colombiaanse aanval op de FARC gebeurde met
hoogtechnologische bommen uit de VS?
En hoeft het te verbazen dat wij de indruk hebben dat Colombia in deze zaak de
vertegenwoordiger van de VS speelt? Wat de VS niet lukte in 2002 met de mislukte
coup tegen Chávez, namelijk de Bolivariaanse Revolutie te “neutraliseren”, lukte
hen ook niet bij de Venezolaanse presidentsverkiezingen in 2006. Tot overmaat
van ramp slaagden ze er ook niet in om de linkse opgang in Latijns-Amerika te
isoleren tot de landsgrenzen van Venezuela, wat hen wel lukte met Cuba
indertijd. Dus moeten we het maar op een andere manier proberen zullen ze
gedacht hebben.
Dit Latijns-Amerikaans conflict uitgelokt door Uribe, als marionet van
Washington, speelt vooral die laatste in de kaart. De destabilisering van het
continent met eventueel zwakke regeringen tot gevolg is alleszins niet in het
voordeel van het Zuid-Amerikaanse continent en haar bevolking.
Op een openbare radio in New York belden enkele luisteraars naar de
ochtendprogramma's met als opmerking dat deze situatie een ideale gelegenheid is
om openlijk tussen te komen en zo af te geraken van die lastpak van een Chávez.
Zouden ze er in het Witte Huis ook zo over denken?
Voorlopig lijkt dit conflict afgewend. Maar de kans is groot dat de VS en
Colombia het niet bij deze provocatie zullen laten. Venezuela staat wellicht
voor een periode van toenemende interne en externe destabilisatie, made in USA.
ExxonMobil in frontale botsing met Chávez.
By Pol De Vos [www.solidaire.org] Woensdag 20 Februari 2008.
Begin februari beslisten Nederlandse en Britse rechtbanken op vraag van
Exxon-Mobil om meer dan acht miljard euro aan buitenlandse tegoeden van de
Venezolaanse staatsoliemaatschappij te blokkeren.
Het conflict vindt zijn oorsprong in de beslissing van president Hugo Chávez om
de internationale participatie in de ontginning van olie in het Orinocogebied
terug te dringen.
Deze nationalisatiepolitiek leidde vorig jaar tot een heronderhandeling van de
contracten met het Amerikaanse Chevron, het Britse BP, het Franse Total en het
Noorse Statoil. Maar Exxon-Mobil en Conoco-Philips weigerden elk gesprek en
begonnen een rechtszaak tegen de Venezolaanse staat.
Na de onderhandelingen werd de staat overal meerderheidsaandeelhouder, met
maximum 40 +% aandelen voor de buitenlandse multinationals. Hierdoor kan
Venezuela jaarlijks honderden miljoenen euro extra in eigen land houden. Geen
wonder dat de multinationals er niet mee kunnen lachen…
Met de zegen van Bush
“Deze actie van EXXON is typisch voor de houding van Amerikaanse multinationals
die revolutionaire regeringen in Latijns-Amerika willen destabiliseren”, zegt
Carolus Wimmer, voorzitter van de commissie voor energie en mijnen van het
Latijns-Amerikaanse Parlement (Parlatino) en secretaris voor internationale
relaties van de Communistische Partij van Venezuela. Hij wees er ook op dat
Exxon behoort tot de grote Amerikaanse olielobby, waarin ook de familie Bush
belangen heeft. Wimmer: “Ik wil ook de aandacht vestigen op de bijzonder
vlijtige inzet van de internationale rechtbank voor geschillen rond
investeringen. De klacht is pas eind 2007 ingediend en in februari 2008 is er al
een uitspraak. Bovendien is het de eerste keer in het internationaal
privaatrecht dat een rechtbank van een vreemd land de fondsen van een staat laat
bevriezen. Dit is alleen mogelijk door de internationale samenzwering onder
leiding van de VS tegen onze democratische soevereiniteit en tegen de
Bolivariaanse revolutie”.
Venezuela: “Tijd van bananenrepublieken is voorbij”
Deze zaak doet denken aan de opstelling van United Fruit Company (nu Chiquita)
in Guatemala in de jaren ’50. Toen de progressieve president Jacobo Arbenz aan
de macht kwam, decreteerde hij een landhervorming om ongebruikte gronden te
herverdelen onder arme boeren. Maar CIA-baas Allen Dulles begon een campagne om
Arbenz te ondermijnen. In 1954 volgde toen een staatsgreep die een militaire
dictatuur aan de macht bracht. Voor Che Guevara – die toen in Guatemala was –
betekende deze ervaring een belangrijke stap in de ontwikkeling van zijn
revolutionaire ideeën. “Ze willen dat verhaal herhalen met Venezuela”, stelt
Wimmer. “Maar de tijden zijn veranderd en de tijd van de ‘bananenrepublieken’
ligt ver achter ons.”
In een reactie op de rechterlijke beslissing liet PDVSA weten dat ze de
handelsrelaties met Exxon stopzet. Exxon nam dagelijks nog 90.000 vaten olie af
in Venezuela. Maar dit blijkt een peulenschil tegenover de totale dagproductie
van het bedrijf. Het nieuws over de stopzetting van de leveringen aan Exxon
stuwde de olieprijs slecht lichtjes omhoog.
2007
Eva Golinger: Venezuela ontmaskert CIA ‘Operatie Nijptang’
By Eva Golinger (vertaling Wim) on 01/12/2007.
Dinsdagavond liet de Spaanstalige CNN een afbeelding zien waarop ‘per ongeluk’
onder de foto van Chavez stond: “Wie heeft hem gedood?” Bovendien heeft de
Venezolaanse contraspionage een intern CIA-memorandum van de Amerikaanse
ambassade in Caracas onderschept waarin een sinister plan uit de doeken wordt
gedaan om Venezuela de komende dagen te destabiliseren.
Dinsdagavond liet de Spaanstalige CNN bijgaande afbeelding zien. ‘Per ongeluk’
stond onder de foto van Chavez “Wie heeft hem gedood?”. Dit beeld van president
Chavez met daaronder de boodschap over een moord op hem – waarvan we
bijvoorbeeld kunnen beweren dat het een gecodeerde boodschap tot moord is – was
blijkbaar een “productiefout” van CNN.
Het nieuwsagentschap bracht het verhaal over de breuk tussen Colombia en
Venezuela. Vervolgens gingen ze over naar het verhaal over een onopgeloste
moordzaak maar – oeps – iemand vergat het beeld te wijzigen, met als gevolg de
boodschap over de moord op Chavez. Een dag later boden ze hun
verontschuldigingen aan en gaven toe dat het een nogal “vervelende” en
“betreurenswaardige” vergissing was. Inderdaad.
Wat nog beangstigender is, is dat de Venezolaanse contraspionage een intern
CIA-memorandum van de Amerikaanse ambassade in Caracas onderschepte waarin een
zeer sinister – bijna fantastisch, als het niet waar zou zijn – plan uit de
doeken wordt gedaan om Venezuela de komende dagen te destabiliseren. Het plan,
met als titel ‘Operatie Nijptang’, was geschreven door CIA Officer Michael
Middleton Steere en was geadresseerd aan CIA Director General Michael Hayden in
Washington. Steere is gestationeerd in de Amerikaanse ambassade in Caracas onder
de vermomming van een “Regional Affairs Officer”. Dit intern memorandum,
gedateerd op 20 november 2007, verwijst naar de “vooruitgang van het laatste
stadium van Operatie Nijptang”. Het bevestigt dat de operatie wordt
gecoördineerd door het team van Human Intelligence (HUMINT) in Venezuela.
De memo geeft een samenvatting van de verschillende scenario’s waarmee de CIA in
Venezuela werkt voor de komende stemming bij het referendum van 2 december. Wat
zij het “Electorale Scenario” noemen, bevestigt dat de stemintenties voor zondag
niet fundamenteel zullen veranderen en dat de ‘ja’ ten voordele van de
grondwetsverandering met 10 à 13 procent leidt ten opzicht van de ‘nee’. De CIA
schat dat onthouding rond de 60 procent zal liggen en verklaart in de memo dat
dit stemgedrag onomkeerbaar is voor de verkiezingen.
Officer Steere benadrukt het belang en het succes van de public relations en
propagandacampagne die de CIA tijdens de afgelopen maand met meer dan 8 miljoen
dollar heeft gesponsord. De CIA bevestigt dat deze fondsen komen via een bedrijf
onder contract van USAID, namelijk Development Alternatives, Inc., dat in juni
2002 het beheer op zich nam van de USAID Office for Transition Initiatives. Zij
financieren en adviseren oppositie-ngo’s en politieke partijen in Venezuela. De
CIA-memo verwijst in het bijzonder naar deze propaganda-initiatieven als
“psychologische operaties” (PSYOPS). Daaronder vallen ondermeer peilingbureaus
die frauduleuze peilingen uitbrengen waarin de nee-stem meer krijgt dan de
ja-stem. De CIA bevestigt ook in die memo dat ze samenwerken met internationale
persagentschappen om gegevens en informatie over het referendum te verdraaien en
dat ze in Venezuela coördineren met een team journalisten en media die
georganiseerd en geleid worden door de voorzitter van de televisiezender
Globovision, Alberto Federico Ravell.
CIA Officer Michael Steere raadt vervolgens aan Generaal Michael Hayden twee
strategieën aan, om gelijktijdig mee te werken: het referendum verhinderen en
weigeren de resultaten te erkennen als de ja-stem wint. Hoewel deze strategieën
tegengesteld lijken, stelt Steere dat ze gelijktijdig moeten geïmplementeerd
worden juist om activiteiten aan te moedigen om het referendum te verhinderen en
tegelijk de sfeer te creëren om de resultaten te verwerpen.
Hoe willen ze dit doen?
In de memo stelt de CIA volgende tactieken en acties voor:
• De straat optrekken en protesteren met gewelddadige, subversieve acties in het
hele land
• Een klimaat creëren waarin regeren onmogelijk wordt
• Een algemene opstand veroorzaken door een substantieel deel van de bevolking
• Een plan om de stemlokalen te doen “imploderen” door oppositiestemmers aan te
moedigen “te STEMMEN en te BLIJVEN”, om anderen tot hetzelfde aan te zetten
• Zondag in de vroege namiddag gegevens vrij te geven die een NEE-stem uitlokken
(een duidelijke schending van verkiezingswetgeving)
• Deze activiteiten coördineren met Ravell & Globovision en internationale
persagentschappen
• Met ex-militaire officieren en coup-plegers Pena Esclusa and Guyon Cellis
coördineren – dit zal samen gebeuren met de militaire attaché voor Defensie en
Leger aan de VS-ambassade in Caracas, Office of Defense, Attack and Operations (DAO)
Om de verwerping van de verkiezingsresultaten te aan te moedigen, stelt de CIA
voor:
• Aanvaarding creëren bij de publieke opinie dat de NEE-stem het zeker haalt.
• Peilingbureaus gebruiken onder contract met de CIA
• De nationale verkiezingsraad bekritiseren en discrediteren
• Een frauduleuze sfeer genereren
• Een team van experts gebruiken van universiteiten die zullen uitleggen hoe de
data van de electorale registrering gemanipuleerd zijn en die wantrouwen zullen
opbouwen tegen het stemsysteem
De CIA-memo heeft het ook over:
• Chavez in de internationale gemeenschap isoleren
• Eenheid proberen te bekomen bij de oppositie
• Een alliantie proberen te verwezenlijken tussen de onthouders en de
NEE-stemmers
• De propaganda tegen Chavez op te drijven
• Militaire acties uitvoeren ter ondersteuning van de mobilisatie van de
oppositie en propaganda-activiteiten
• De operationele voorbereidingen uitvoeren op militaire basissen van de VS in
Curacao en Colombia om acties in Venezuela te ondersteunen
• Gedurende de volgende 72-120 uren een deel van het land onder controle houden
• Een militaire rebellie aanmoedigen binnen de krachten van de Nationale Garde
en andere componenten
Zoals staat uitgeschreven in de CIA-memo zijn de betrokkenen:
• Het CIA-kantoor in Venezuela - Office of Regional Affairs, en officier Michael
Steere
• VS-ambassade in Venezuela, ambassadeur Patrick Duddy
• Office of Defense, Attack and Operations (DAO) in de VS-ambassade in Caracas
en militair attaché Richard Nazario
Venezolaanse politieke partijen:
• Comando Nacional de la Resistencia
• Accion Democratica
• Primero Justicia
• Bandera Roja
Media:
• Alberto Federico Ravell & Globovision
• Interamerican Press Society (IAPA) of SIP in het Spaans
• Internationale persagentschappen
Venezolanen:
• Pena Esclusa
• Guyon Cellis
• Rector van de Simon Bolivar Universiteit, Rudolph Benjamin Podolski
• Rector van de Andres Bello Katholieke Universiteit, Ugalde
• Studenten: Yon Goicochea, Juan Mejias, Ronel Gaglio, Gabriel Gallo, Ricardo
Sanchez
Operatie Nijptang heeft als doel een gewapende opstand in Venezuela aan te
moedigen tegen de regering van president Chavez, wat zal dienen ter
verantwoording van een interventie van VS-strijdkrachten, nabij gelegerd in
militaire basissen in Curaçao en Colombia. De operatie vermeldt twee landen in
code: Blue en Green. Deze verwijzen naar Curaçao en Colombia, waar de VS
operationele, actieve en uitgeruste basissen heeft die gedurende het laatste
anderhalf jaar zijn versterkt ter voorbereiding op een conflict met Venezuela.
Het document bevestigt dat psychologische operaties momenteel het beste en meest
efficiënte wapen van de CIA zijn tegen Venezuela, en het zal zich blijven
inspannen om de internationale publieke opinie tegen Chavez en de situatie in
het land te beïnvloeden.
Operatie Nijptang is een bijzonder alarmerend plan dat als doel heeft Venezuela
te destabiliseren en (opnieuw) zijn legitieme en democratisch president (die
brede steun geniet) omver te werpen. Het plan zal mislukken, in de eerste plaats
omdat het is uitgelekt, maar het moet door de hele wereld veroordeeld worden als
een onaanvaardbare inbreuk op de Venezolaanse soevereiniteit.
Het oorspronkelijke document zal spoedig publiekelijk beschikbaar zijn in het
Engels om het te onderzoeken op zijn authenticiteit. Het zal ook meer informatie
bevatten dan wat hier openbaar is gemaakt.
Populist Chávez.
De Venezolaanse president Chávez wordt in de internationale pers steevast
als populist afgeschilderd.
Maar waar gaat het 'm dan eigenlijk om? En is dat een accurate beschrijving voor
wat er zich in Venezuela afspeelt?
Populism
Etiketten worden makkelijk geplakt, ook al is het niet altijd voor iedereen
duidelijk wat de tekst op het etiket eigenlijk wil zeggen.
Dat lijkt me ook wel best toepasselijk op het gebruik van de term populisme.
In de Mo*paper
(1)van juni 2007 wijst Emiel Vervliet op de paradox dat het populisme een
democratiserende kant heeft en tegelijkertijd een autoritaire tendens.
"Populistische bewegingen hebben geen echt duidelijk ideologie", zegt de auteur.
"Ook dat vinden we weer terug in Venezuela vandaag. Het bolivarisme van Hugo
Chávez is een mengvorm van marxisme, het denken van Simon Bolivar, de bijbel en
het 'indegenisme' of de politieke, sociale en culturele beweging die opkomt voor
de rechten van de oorspronkelijke bewoners van het continent"
Er worden drie kenmerken toegeschreven aan populistische bewegingen, zegt de
MO*paper:
• een sterk gepersonaliseerd en charismatisch leiderschap, waarin de persoon van
de leider belangrijker is dan de partij of de beweging waarop hij of zij steunt
• een eclectische en ambigue ideologie die is samengesteld uit vele en dikwijls
tegenstrijdige elementen
• de (bewuste) vervaging van de grenzen tussen persoon, beweging, partij,
regering en staat.
Voor de economische kant van het verhaal geeft het beleid voorrang aan groei en
herverdeling, maar heeft geen oog voor de gevaren van inflatie,
begrotingstekorten, tekorten op de betalingsbalans en de reacties van de
gezinnen en bedrijven op agressieve staatstussenkomsten in de economie. Miel
Vervliet verwijst naar een studie waarin ook gesteld wordt dat hoewel de
regering Allende in Chili (1970-1973) bezwaarlijk als populistisch kan worden
beschouwd, haar economisch programma dat wel was.
Volgens Ruddy Doom in zijn derdewereldhandboek kan het stramien van populisme
als volgt worden omschreven:
1. 'De oude machtsstructuren gegroeid uit een vroegere productiewijze zijn
uitgehold. De nieuwe klassen in wording - in de eerste plaats burgerij,
industrieel en agrarisch proletariaat - kunnen hun belangen niet als
nationale belangen opdringen.'
2. 'De coalitie tussen kleinburgerij en numerieke macht van de volksmassa leidt
tot een historisch substituut van een werkelijke revolutie.'
3. 'Deze "revolutie" wordt belichaamd in de figuur van een charismatisch
leider.'
4. 'Populisme steunt op de participatie van alle klassen van de bevolking.'
5. 'Deze broze alliantie houdt evenwel zelden stand en heeft vrijwel steeds tot
gevolg dat de volksmassa buiten spel wordt gezet. Het leger is hierin de
bepalende factor.'
Anno 2000 Enkele jaren geleden gebruikte Jordi Lesaffer dit rooster van
Doom om na te gaan hoe populistisch het Venezuela van Chávez toen wel was. Hij
schreef hieromtrent in Vrede(2) het volgende:
1.De economische en politieke elite in Venezuela heeft een groot deel van haar
macht, krediet en geloofwaardigheid verloren. Chávez wil in de eerste plaats de
belangen van de nieuwe klassen in wording verdedigen: het leger werklozen, de
daklozen, de "informelen", maar ook de gefrustreerde middenklasse (die de
laatste jaren sterk uitgedund is); alsook het productieve apparaat weer
activeren (kredietprogramma's voor kleine ondernemers en boeren) en het "rentenierskapitalisme"
bestrijden.
2.Chávez zelf spreekt over een "vreedzame revolutie", een "Bolivariaanse
revolutie", een onomkeerbaar proces dat gedragen wordt door het "volk".
3.Chávez is een meester in het bespelen van de massa's. Grote massabijeenkomsten
en druk bijgewoonde persconferenties zijn z'n natuurlijke biotoop, waar vooral
Simon Bolívar, filosofen uit de Franse Verlichting én de bijbel geciteerd
worden; ook wordt er steeds verwezen naar de mislukte coup van 1992, en worden
de traditionele partijen en 40 jaar "schijndemocratie" zwaar onderuit gehaald.
Voor een select publiek (bijvoorbeeld buitenlandse investeerders) komt Chávez
over als een intelligent, charmant en gematigd man, die met kennis van zaken de
tegenpartij steeds voor zich weet te winnen. Het charisma van Chávez is
tegelijkertijd z'n sterk én zwak punt. Het revolutionair proces drijft vooral op
hem. Een groot deel van de volksmassa ziet Chávez als de messias - de ultieme
kans om het land uit het slop te trekken. Vandaar ook het grote krediet dat hij
nog steeds geniet. Chávez wil ook niets te maken hebben met politieke partijen.
Hij beschouwt deze eerder als een noodzakelijk kwaad - in periodes van
verkiezingen - voor het verwerven van de macht. Hij is een "einzelganger", gaat
zijn eigen weg; als hij daarmee de politieke formaties die hem steunen in
verlegenheid brengt, moet dat maar. Politieke formaties die bevolkt zijn door
politieke opportunisten, "bekeerlingen", rechtse militairen,
oud-communisten….kortom een ideologisch allegaartje waar interne machtsstrijd en
gekibbel schering en inslag zijn. Wanneer Chávez morgen wegvalt als enig
overblijvend bindmiddel, is de kans groot dat het "revolutionaire proces" op
zeer korte tijd ontmanteld wordt en de reactionaire krachten het heft weer in
handen nemen, bij gebrek aan een stevige politieke organisatie die het werk zou
kunnen verder zetten.
4.Participatie, samenwerking tussen de verschillende sociale lagen van de
bevolking en inspraak van de bevolking via het referendum staan hoog op de
politieke agenda. Na de laatste grondwetswijziging, werd deze voorgelegd aan de
bevolking, en op 15 december 1999 via een referendum met een overweldigende
meerderheid goedgekeurd. In de nieuwe grondwet wordt ook de rol benadrukt van de
"civiele maatschappij".
5.Zoals hierboven reeds vermeld, het amalgaam van politieke bewegingen dat
achter Chávez staat ("Polo Patriótico") is verdeeld door interne tegenstellingen
en machtsstrijd. Dit kwam het sterkst tot uiting toen Francisco Arias Cárdenas
(ex-kolonel), wapenbroeder van Chávez tijdens de coup van 1992, eind vorig jaar
in aanvaring kwam met Chávez en besloot om zich kandidaat te stellen voor de
presidentsverkiezingen van dit jaar. Cardenas verwijt Chávez de revolutie
verraden te hebben; hij zou dezelfde fouten maken als zijn voorgangers, de
corruptie zou alomtegenwoordig zijn en Venezuela zou naar een totalitair regime
afstevenen. Ook de oppositie en de kritische pers worden volgens Cardenas
gemuilkorfd. Chávez van zijn kant verwijt Cardenas een "verrader" te zijn, een
reactionair, gesteund door de oude economische en politieke oligarchieën. Gezien
het hier om twee ex-militairen gaat, is het ook duidelijk dat ook in het leger
verdeeldheid heerst. Het is een feit dat verscheidene ministers in de regering
van Chávez ex-militairen zijn. Ook het zogenaamde plan "Bolivar", waarbij
militairen ingezet worden bij "civiele" acties, zoals het bouwen van wegen,
scholen, woningen….wijst op een grotere betrokkenheid van het leger. Enkele
militairen met hoge rang hebben reeds openlijk hun ongenoegen geuit hierover.
Net voor de verkiezingen van 30 juli kwam ook een complot aan het licht om
Chávez te vermoorden. Het was een van de samenzweerders, de ontslagen kapitein
Luis García Morales, die de plannen in de pers bracht. Volgens waarnemers zijn
de Venezolaanse strijdkrachten helemaal niet blij met de hun opgelegde "huis-,
tuin-, en keukenklussen".
Anno 2007 Hoe kunnen we aankijken tegen dezelfde vraagstelling na 8 jaar
Chávez in Venezuela? We houden hierbij de indeling van Doom aan.
1.De oude machtsstructuren zijn (bijna) uitgehold kan je wel stellen, maar nog
niet uitgespeeld. De traditionele politieke partijen van vroeger hadden en
hebben veel van hun glorie verloren. De mensen haakten al decennia geleden af
qua politieke belangstelling, beschouwden de politici en ambtenaren als een
corrupte bende. Chávez appeleerde daarop. Maar zijn beleid kwam duidelijk in
botsing met de economische belangen van de oude elite. Nieuwe wetten rond grond,
energie en visvangst o.m. Hierop volgde in april 2002 de tweedaagse staatsgreep
van de patroonsorganisatie, Fedecamaras, en nadien de patronale lockout van eind
2002, begin 2003. Een deel van de arbeiders uit de petroleumsector koos de kant
van de oude economische elite. Hun vakorganisatie was een exponent van het
cliëntelistisch regime van voorheen. De patroonsstaking sneed echter
gedeeltelijk in eigen vlees en heeft uiteindelijk een deel van de middenklasse
doen weglopen van deze traditionele elite. Het ziet er naar uit dat de
voornaamste krachten
ter rechterzijde gebundeld worden door en rond de organisatie van Venezolaanse
ondernemers. Een klassenpolarisatie dus. Op het institutioneel vlak is er nog
steeds een belangrijke ideologische dominantie vanuit de rechterzijde: in
ministeries, universiteiten, bij delen van het gerechtelijk apparaat,
gemeentelijke of stedelijke besturen en politie... Het medialandschap wordt
gedomineerd door grote privézenders die uitgesproken politieke standpunten tegen
de regering innamen en nog innemen, die de staatsgreep actief steunden. (Het
niet opnieuw toekennen van uitzendfrequenties aan RCTV verandert daar niet veel
aan, want deze keten zendt nu uit via kabel en per satelliet zonder enig
probleem).
Kunnen de 'nieuwe' klassen hun belangen als nationaal belang doen gelden?
Krachtsverhoudingen liggen nooit definitef vast. Het ziet ernaar uit dat de
huidige conjunctuur leidt naar een prioritaire aandacht voor de achtergestelde
groepen uit het vorige regime. De armste lagen zijn wellicht de meest
geïnteresseerden in het nieuwe beleid dat Chávez voert. Er is een niet op winst
gebaseerd nationaal distributienet van levensmiddelen en andere goederen voor
belangrijke basisbehoeften geïnstalleerd. De landbouwhervorming probeert de niet
in productie genomen gronden aan boeren te geven. Intussen is de totale
oppervlakte aan uitgereikte gronden zo groot als België. Het vormen van
coöperatieven wordt erg gestimuleerd. De arbeidersbeweging grijpt met open armen
de kansen die het regime mogelijk maakt om haar belangen te verdedigen:
vakbondsstrijd, bedrijfsbezettingen, werken in eigen beheer...
De internationale handel krijgt een dubbel karakter. Enerzijds blijven
handelscontracten met de 'klassieke' partners, in de eerste plaats de USA,
draaien zoals voorheen. Anderzijds wil Venezuela een solidariteits- en
complementariteitssysteem realiseren met 'gelijkgezinden': Alba, het
Bolivariaanse alternatief voor Amerika. In dergelijk systeem gaat het niet om
vrijhandel, winstmarges en concurrentie maar om uitwisseling en zelfs effectieve
ruil van goederen of diensten om de armoede te bestrijden, meer mensen meer
kansen te bieden.
Sommige analysten menen dat Chávez geen structuurveranderingen brengt, en enkel
maar de oliewinsten herverdeelt. Daar is in bepaald opzicht wellicht iets van
aan, maar is het op zich dan geen (stap naar) structurele verandering om de
winsten te herverdelen ten voordele van sociale noden in plaats van ze aan de
aandeelhouders te laten, of aan een corrupt cliëntelistisch staatsapparaat?
De grote vraag en uitdaging is wellicht of het surfen op de hoge olieprijs tot
genoeg investeringen kan en zal leiden om een 'andere economie' voldoende te
onderbouwen. Wordt bijvoorbeeld de productiecrisis in de melksector opgelost
door meer import of komen er nieuwe melkveecoöperatieven om de manoeuvres van de
huidige producenten te counteren...
2. De uitkomst van de coalitie tussen kleinburgerij en volksmassa is een
substituut voor een werkelijke revolutie?
De hardnekkigheid van de interne en de internationale oppositie tegen het huidig
beleid in Venezuela lijkt er op te wijzen dat er hier maatschappelijk en
economisch toch werkelijk zaken aan het veranderen zijn. Dat het niet zomaar
oppervlakkige voorstellen zijn. Totnogtoe wordt de figuur van Chávez door een
steeds groeiend aantal Venezolanen gesteund. Hij wint elke verkiezing met steeds
meer stemmen. Niet zozeer uit gebrek aan oppositiefiguren, maar uit grotere
participatie en gedrevenheid van brede bevolkingslagen. Het is duidelijk, Chávez
is dé kandidaat van de gewone man of vrouw.
Het gaat in Venezuela inderdaad niet direct om een revolutie die eenmaal de oude
kliek van de directe politieke macht verdreven was alles wist te veranderen. Er
is geen grootse directe aanval geweest op het privé-bezit van fabrieken,
ondernemingen. Fabrieksbezettingen en productie in eigen beheer waren het
antwoord van een bepaald deel van de georganiseerde arbeidersbewegingen die
enorm creatief en dynamisch participeerden in het wegwerken van de gevolgen
wegens de patronale lockout van begin 2003. In die zin zijn bepaalde evoluties
niet het werk van Chávez, maar zijn ze het resultaat van wat mensen zelf doen
met de ruimte die door het beleid van Chávez wordt gecreëerd. De belangrijkste
telecommunicatie-onderneming, de elektriciteitscentrale van de hoofdstad, en
bepaalde petroleumvelden zijn nu wel opnieuw in publieke handen gekomen.
De veranderingen op sociaal vlak zijn wel enorm: het analfabetisme is uit de
samenleving geweerd, uitgewerkte programma's om onderwijs en gezondheidszorg bij
zoveel mogelijk mensen te brengen, gratis oogoperaties op Cuba, cultuur- en
sportparticipatie, wijkbetrokkenheid. Deze projecten worden stilaan
gecoördineerd zodat we wellicht aan het begin staan van een tendens waarbij er
eigenlijk een structuur 'naast' de oude ministeries komt te staan, waar zoals
gezegd niet iedereen aan de kant van het nieuwe regime staat. Het aantal mensen
dat onder de armoedegrens zit vertoont een sterk dalende trend. Zelf spreekt
Chávez nu al enige tijd over het socialisme van de 21ste eeuw, zonder dit
evenwel duidelijk in detail te definiëren.
Het is natuurlijk niet omdat er coöperatieven worden gecreëerd, er experimenten
van medebeheer of zelfbeheer zijn, er marktcorrecties gebeuren, er
niet-winstgerichte ondernemingen ontwikkeld worden dat we van socialisme kunnen
spreken, zeggen critici. Wel is het zo dat een coöperatieve een democratischer
vorm van ondernemen is dan een NV, of een klassieke privé-onderneming; maar
coöperatieven beïnvloeden daarom niet noodzakelijk fundamenteel het
marktprincipe. Wel zijn ze in elke revolutie een (belangrijk) element in de
'nieuwe economie', vandaag nog altijd in Cuba, ooit in het sandinistisch
Nicaragua, om maar deze twee te noemen.
Heinz Dieterich is een econoom die over het socialisme van de 21ste eeuw
theoretiseerde. Hij houdt het op een algemene definitie(3). "Het gaat om een
systeem waarbij de meerderheid van de bevolking beschikt over de historisch
hoogste graad van beslissingsrecht in de economische instellingen, in de
politieke, culturele en militaire instellingen die het leven van de bevolking
organiseren. Belangrijk is dat niet de markt bepaalt hoe en welke goederen
moeten worden verhandeld maar de behoeften van de bevolking."
In Venezuela zijn er volgens hem een aantal factoren die dergelijk systeem
mogelijk zouden kunnen maken. Tweederde van de kiezers koos een president die
het bord van het "socialisme van de 21ste eeuw" voor zich uitdraagt. Een grote
meerderheid steunt dus dit perspectief naar een soort socialisme. Er werd grote
vooruitgang geboekt qua onderwijs, qua economisch inzicht en maatschappelijk
bewustzijn van de burgers. De Latijns-Amerikaanse integratie vormt een groeiend
tegengewicht tegenover de Monroe-doctrine. Het leger aanvaardt het huidige
regime, en drie economische sleutelelementen staan aan de zijde van de regering:
de overheid, de petroleumsector, en meer dan honderdduizend coöperatieven, aldus
nog Heinz Dieterich.
3. Een charismatische leider is Chávez zeker en vast. Iemand die graag voor het
volk optreedt, een leraar, een vader voor de natie. Met deze romantische
bewoordingen wordt ie soms wel omschreven, maar die rol speelt ie inderdaad.
Hier komen voor mij ook zijn meest 'populistische' trekjes naar boven: de
aandacht voor zijn persoon, zijn zucht om te scoren bij de 'gewone' man of
vrouw. Hij beantwoordt persoonlijk vragen van luisteraars tijdens
radioprogramma's, hij zendt bepaalde ministerraden uit op tv waarin hij
ministers de les leest. Er is een duidelijke ondertoon van "de president houdt
het land recht". De positieve kanten van deze 'show' zijn dan wel de gevolgen
voor het beleid, waar er werk wordt gemaakt van echte kansen voor brede lagen
voor de bevolking.
Zijn publieke uitspraken over de VS president Bush leveren hem diplomatiek niet
veel op. Integendeel. Onder meer door zijn woorden voor de VN in het najaar 2006
- dat "het hier naar zwavel ruikt, gisteren moet de duivel hier gestaan hebben"
- heeft ie wellicht geen nieuwe bondgenoten kunnen maken om een zetel in de
veiligheidsraad te verwerven. Deze en andere optredens tijdens
anti-Bush-betogingen maken hem wel bijzonder razend populair bij de
Zuid-Amerikaanse Juan-met-de-pet. Wat ook opvalt is zijn verwijzingen naar de
bijbel. Daarmee ent hij zich op de dominante cultuur en religie van de
Venezolanen. Maar er is toch meer. Chávez lijkt me een hele evolutie te hebben
doorgemaakt. Zijn opschuiven naar het "socialisme van de 21ste eeuw" is daar een
uiting van, kan je stellen. Bovendien, en dat is fundamenteler, tijdens de
staatsgreep van april 2002 is het de bevolking geweest die de situatie heeft
gestopt en het tij heeft doen keren. Zonder oproep van de grote leider, zonder
oproep van een strikt georganiseerde partij. Niet het parlement, niet het leger,
of geen enkele andere instelling heeft de wettelijkheid teruggebracht, enkel de
massale protesten van de gewone inwoners van de hoofdstad. Wellicht is toen het
klassieke populisme, met een leider die alles van bovenaf organiseert in
Venezuela voor goed naar de achtergrond verdrongen, en kregen we een bepaald
systeem dat van onderuit wordt gedragen, gestuwd en vorm gegeven. Vervolgens
mogen we het internationaal kader niet uit het oog verliezen. Er is een
onderlinge beïnvloeding tussen Cuba, Bolivia en Venezuela, zoveel is duidelijk.
Uiteraard is er ook wisselwerking met Brazilië en Argentinië. Nu komt daar ook
Ecuador bij. Het is verrassend, en verfrissend, dat Ecuador een ander profiel
uitschrijft voor de Bancosur(4) dan Venezuela, bijvoorbeeld.
4.Participatie van alle klassen van de bevolking?
Ik meen dat er zich juist een duidelijkere klassenstrijd ontwikkelt in
Venezuela, geen proces van klassenverdoezeling. Het had op bepaald ogenblik wel
die kant kunnen opgaan, naar deze 'klassensamenwerking', deze 'participatie van
alle lagen van de bevolking'. Maar de oude elite heeft dat nooit zo begrepen.
Zij heeft de polarisatie opgedreven met de staatsgreep, de lockout, de eis tot
afzetting van Chávez. Sommige waarnemers meenden na de overwinning van Chávez in
het referendum, wel enige 'mogelijkheden' (of 'gevaren') te zien om een deel van
de oppositie mee aan boord te nemen. Bepaalde tendensen in de presidentiële
kringen zouden daar ook op hebben willen aansturen. Sedertdien hebben we echter
een uitbreiding van de 'barrio adentro'-programma's, een landbouwhervorming. Het
is sedertdien dat er gesproken wordt over socialisme in Venezuela. Vandaag zien
we pogingen van privé-landbouwondernemingen om de bevoorrading te hinderen, een
schaarste te doen onstaan, prijsstijgingen uit te lokken... (remember Chili).
Dus een andere richting dan de klassenverzoening.
5.De volksmassa wordt buiten spel gezet, en een centrale rol gaat naar het
leger.
Deze zinsnede was echt van toepassing op (het einde van) hét populisme onder de
populismes: het peronisme in Argentinië. De slijtage van dit model ten tijde van
het bewind van de weduwe van de caudillo (1973) mondde uit in een machtsgreep
van het leger. Dat had ook alles van doen met de strijd van de arbeidersbeweging
en de linkse politieke groeperingen tegen het beleid, waarop in naam van het
herstellen van de orde, een staatsgreep kwam.
Het ziet er echter niet naar uit dat de politieke lijn van Chávez zo
fundamenteel van aard zou veranderen dat het leger zijn bondgenoot zou worden
tegen de progressieve krachten van het land. Omgekeerd, wellicht vertoont het
beeld van Chili onder Allende meer gelijkenis met het Venezuela onder Chávez.
Daar hadden we toen ook een 'derdewereldgezind' leger volgens vele analysten van
die periode. De realiteit was – helaas - duidelijk anders. In de analyse van
Jordi Lesaffer wordt getoond dat er zich een aantal mogelijke breukmomenten
tussen het Venezolaans leger en president Chávez hebben voorgedaan in de
beginjaren. Er zijn echter vandaag weinig gegevens die eventueel op een groot
ongenoegen van het leger wijzen. Naar verluidt zijn wel niet alle officieren
even enthousiast over de maatschappelijk sociale rol die het leger moet opnemen.
Het Venezolaans leger - of het Venezolaanse parlement - heeft zeker de
staatsgreep niet verijdeld tegen Chávez. Sommige militairen volgden vlot de
putschisten... Maar het leger
was echter niet de coup-pleger, dat was Fedecamaras, de patroonsorganisatie met
steun en goedkeuring van de VS. Zoveel is duidelijk: de eerste maatregelen
spraken van een olieboycot van Cuba, afwijzen van de OPEC-quota, steun voor het
buitenlands beleid van Washington, ontbinding van alle gekozen instellingen.
Eenmaal de institutionele verwarring voorbij was dankzij de acties van de
bevolking, koos het allergrootste deel van het leger dan duidelijk voor de
'wettelijkheid' en dus voor de gekozen president, Chávez. Gelukkig wellicht voor
Chávez zijn er geen institutionele contacten meer tussen het Venezolaanse en het
Amerikaans leger, zodat van een systematische beïnvloeding vanuit het Pentagon
hier geen sprake meer is. Dat was in het Chili van Allende nog even anders: er
waren gezamenlijke militaire manoeuvers voorzien voor 11 september 1973... de
dag van de staatsgreep.
Waarom dit verwijt? Waarom spreekt men steeds over populisme? Hoe helpt het
gebruik van deze term ons de ontwikkelingen in Venezuela begrijpen?
In de zin zoals Doom het stelt was populisme voornamelijk een stroming om nieuwe
krachten in de samenleving de controle over het staatsapparaat te laten krijgen
met een nationalistisch discours tegen de economische en politiek 'groten' der
wereld. Ze deden daarvoor de 'gewone' man opdraven zonder fundamenteel met zijn
belangen en verzuchtingen rekening te houden.
De klassieke linkerzijde heeft inderdaad altijd kritiek gehad op populisme als
een middel om niet tot werkelijke structurele hervormingen te willen komen, om
niet de eigendomsverhoudingen van land of ondernemingen in vraag te stellen, of
om niet tot een diepgaande herverdeling van het nationaal inkomen te moeten
overgaan. Het is moeilijk te veronderstellen dat de rechtse internationale
mediaconcerns dergelijke kritiek zouden willen geven.
Men heeft het ook niet over het 'communistisch' gevaar van de as Havana-Caracas.
Waarom vervalt de ideologische campagne niet in de oude tweespalt: vrijheid
tegenover communisme? Wordt deze terminologie niet meer productief genoeg
geacht? Of is men bang dat het positieve beeld dat Venezuela oproept bij de
massa's gewone Zuid- en Centraal-Amerikanen door hen zou verbonden worden aan
een fundamenteel alternatief voor het neoliberalisme? Is men bijgevolg ook bang
dat die etikettering de huidige 'progressieve wind' in Zuid-Amerika teveel zou
uitnodigen om verder op te schuiven naar meer klassenstrijd in alle
Latijns-Amerikaanse landen? Zou de beeldvorming over het communisme bij de
gewone Zuid-Amerikaan op die manier te positief worden? Dus nee, communisme zal
men het gebeuren in Venezuela niet noemen (dat deed men voorheen wel met
Guatemala 1954 of met Chili 1970, en Nicaragua 1979 bijvoorbeeld). En nu zeker
niet meer, nu Venezuela koos voor het 'socialisme van de 21ste eeuw'.
De term 'populisme' wordt door de commentatoren wel duidelijk in verwijtende
vorm gebruikt, in een negatieve gedachtegang gesitueerd. Duidelijk wil men een
bepaald beeld meegeven om de aantrekkingskracht van wat er in Venezuela gebeurt
niet teveel te laten uitstralen... het is maar populisme, totaal verbonden met
de persoon van president Chávez. Het zal ook met hem verdwijnen. Het is geen
lang leven beschoren. Het biedt geen perspectief op termijn. Dat is de
onderliggende toon van het soort beeldvorming dat men volop aan het verspreiden
is.
Wat er in Venezuela gebeurt en bij uitbreiding in een groot deel van
Latijns-Amerika moet als een zinloze, eigengereide politiek van een man (en een
paar geestesgenoten) worden voorgesteld. Het mag geen politiek 'alternatief'
worden voor het heersend neoliberalisme. Men blijft het gebeuren in Venezuela
'degraderen' tot wat populisme om niet te moeten zien of tonen dat de zogenaamde
'lagere' sociale klassen werkelijk aan het uitgroeien zijn tot een
maatschappelijke kracht.
Het beeld scheppen van populisme met een sterke leidersfiguur past ook beter om
een brede achtergrond van beschuldigingen van dictatorschap te kunnen
uittekenen. Het niet meer toekennen van een uitzendfrequentie wordt als directe
censuur de mediawereld rondgestuurd door bepaalde groepen, maar RCTV zendt nu
uit via kabel en satelliet zonder tegenwerking. Chávez beoogt een derde mandaat
als president, en de grote media spreken over "president voor het leven". Het
gaat 'm echter om een grondwetswijziging die de beperking tot twee mandaten op
wil heffen. Chávez zal de presidentsverkiezingen wel moeten winnen, wil hij een
derde mandaat op kunnen nemen. Zo lang die verkiezingen democratisch verlopen is
er toch geen dictatuur? Het vijandbeeld verkoopt makkelijker in een populistisch
kader.
Deze niet verder omschreven beschuldiging van populisme moet een sfeer creëren
van afstandelijkheid tegenover wat er daar gebeurt, een houding van
non-solidariteit. Is het niet fundamenteel een poging om de ideologie verder te
verspreiden dat publieke bedrijven, openbare systemen van gezondheidszorg en
onderwijs, actieve rol voor vakbonden geen resultaat kunnen opleveren, en
verdwijnen met de 'leider' die hieromtrent werkte...? Is het niet een poging om
het economisch alternatief dat zich stilaan begint te ontwikkelen tegen de
kapitalistische vrijhandel in diskrediet te brengen? Is het niet een poging om
elk perspectief van verandering uitzichtloos te maken?
(Uitpers, nr 90, 9de jg., oktober 2007)
Door Georges Spriet
Noten
(1) Viva el populismo? Emiel Vervliet & Alma Dewalsche MO*papar nummer 9 – juni
2007
(2) Hugo Chávez en zijn Bolivariaanse Republiek Venezuela, Jordi Lesaffer, Vrede
juli 2000 of ook http://www.uitpers.be/artikel_view.php?id=397
(3) http://www.rebelion.org/noticia.php?id=44104
(4) Uitpers, nr 87, juni 2007 op http://www.uitpers.be/archief/nr_view.php?nr=87
‘Neen’-stem wint met kleine marge referendum: ernstige
waarschuwing voor de revolutie.
Geschreven door Erik Demeester & Wim Benda Maandag 03
december 2007 Bron:: http://www.vonk.org/
De eerste resultaten van het referendum in Venezuela - 88 procent van de stemmen
geteld - geven aan dat de ‘neen'-stem met 50,7 procent heeft gewonnen. De
‘ja'-stem haalt 49,3 procent. Chavez heeft de nederlaag erkend. Op zichzelf is
dat een antwoord aan diegenen die Hugo Chavez en zijn regering omschrijven als
een dictatuur. In een dictatuur verliezen dictators geen verkiezingen!
Dit zijn de details van de resultaten. Over de grondwetswijzigingen werd in twee
delen gestemd. Een blok A en een blok B.
Blok A:
Nee-stem 4.504.354 of 50,7%.
Ja-stem 4.379.392 of 49,29%.
Totaal geldige stemmen: 8.883.746
Totaal blanco stemmen: 118.693
Totaal uitgebrachte stemmen: 9.002.439.
Onthouding: 44,11%.
Blok B:
Nee-stem 4.522.332 of 51,05%.
Ja-stem 4.335.136 of 48,94%
Het eerste wat opvalt, is dat deze kiesronde opnieuw heeft plaats gevonden tegen
een achtergrond van enorme sociale polarisatie tussen links en rechts. De
resultaten weerspiegelen dit. De nee-stem wint met nauwelijks 130.000 stemmen.
Belangrijk is dat in vergelijking met de presidentsverkiezingen van 3 december
2006 de rechterzijde slechts een beetje vooruitgaat, namelijk met 400.000
stemmen. De rechterzijde is er niet in geslaagd haar maatschappelijke basis uit
te breiden. Grosso modo blijft die dezelfde.
Het belangrijkste kenmerk van dit referendum is dat één jaar geleden Chavez kon
rekenen op 7.309.080 stemmen. Ongeveer 3, 5 miljoen chavistische stemmen hebben
zich echter onthouden in dit referendum. De stemmen die zich niet voor de ‘ja'
hebben uitgesproken, zijn niet naar de rechterzijde gegaan. Het aandeel van
onthoudingen is gestegen van 25,3 procent (december 2006) naar 44,11 procent
tijdens dit referendum. De Bolivariaanse beweging is er deze keer minder in
geslaagd het gewone volk naar de stembus te krijgen. Dit is de fundamentele
oorzaak voor de nederlaag van 2 december.
Maar welke zijn de redenen voor de massale onthoudingen in het revolutionaire
kamp? Wij zullen er hier een aantal op een rij zetten.
Ten eerste moet het duidelijk zijn dat het niet gewoon de CIA is. Ja, de
revolutie wordt door machtige vijanden belaagd. Ja, zij zijn in staat veel
middelen in te zetten. Maar dat zal altijd zo zijn, tot we het kapitalisme
hebben overwonnen. Cruciaal is hoe de revolutionaire leiding daar tegen reageert
en welke middelen zij zelf inzet. Als je de juiste middelen inzet en goeie
tactieken gebruikt, dan kan je de VS en de kapitalisten terugslaan. En daar
wringt het schoentje.
Het is duidelijk dat voor een sector van de massa's er geen beslissende
verandering is gekomen in hun leefomstandigheden, ondanks negen jaar revolutie
en de uitzonderlijke herkiezing van Chavez tot president met 7,3 miljoen stemmen
of 63 procent. De problemen van huisvesting, jobs, de informele economie,
onveiligheid enzovoort zijn ondanks belangrijke verbeteringen niet opgelost. Een
groot deel van de bevolking blijft in sloppenwijken wonen en veel mensen blijven
tewerkgesteld in de informele sector. Ondanks de sterke verbeteringen op het
vlak van de gezondheidszorg met de Mission Barrio Adentro is de revolutie nog
niet binnen geraakt in de ziekenhuizen, waar grote problemen blijven bestaan
(gebrek aan apparatuur, gebrek aan personeel enz.).
Ook op andere vlakken blijven grote pijnpunten bestaan, ondanks de Bolivariaanse
hervormingen. Een goed voorbeeld is de huisvesting. Volgens de Venezolaanse
Kamer van Bouwnijverheid is het tekort aan woningen gestegen van 880.083 in 1990
tot 1.680.000 vandaag. Het huidige ritme van de bouw van nieuwe woningen is
ontoereikend om het tekort te dekken. Het is niet bij gebrek aan inspanningen
van de regering en van Chavez. Integendeel. Hetzelfde verslag merkt op dat de
hoeveelheid geld dat aan huisvesting werd uitgegeven aanzienlijk is gestegen,
maar de bouw van het aantal woningen niet. Volgens experts is een van de reden
voor deze situatie de stijging van de kostprijs van de bouwmaterialen, die met
53 procent is gestegen. Een verklaring hiervoor ligt bij de corruptie en de
bureaucratie. Een bijkomende verklaring en ons inziens de beslissende reden is
dat de hele bouwsector nog steeds in handen is van privé-sector
(bouwondernemingen, cementbedrijven enz.). Deze sector komt pas in beweging als
ze winst kan maken en niet om de maatschappelijke noden te bevredigen. Wat waar
is voor de bouw van nieuwe woningen is ook waar voor de leningen voor de aankoop
van nieuwe woningen of voor de huur ervan. De private banken saboteren de
plannen en de controle van de regering hierover (idem met de microkredieten en
de landbouwkredieten). Al het gewicht van de investeringen rust op schouders van
de openbare banken. Maar als gevolg van de tegenstelling tussen het onbeperkte
aanbod en de grote vraag stijgen de prijzen. Het resultaat is dat de plannen van
de regering verwachtingen tot verbetering opwekken, maar dat dezelfde
verwachtingen binnen een markteconomie, binnen het kapitalisme, niet kunnen
bevredigd worden.
De economische sabotage heeft het laatste jaar gigantische proporties
aangenomen. Veel basisproducten zoals suiker, olie enzovoort ontbreken of het
aanbod schiet tekort. Vooral de laatste maanden is er ook een nijpend gebrek aan
melk. Dit tekort aan basisvoedsel, dat samenviel met de kiescampagne, heeft een
gevoelige snaar geraakt. De rechterzijde heeft hier zeer handig gebruik van
gemaakt. Nochtans is het de rechterzijde zelf die deze schaarste organiseert via
haar controle over het bedrijfsleven en meer bepaald via het privé-bezit van de
voedingsector en de landerijen. Economische sabotage is een gekende tactiek die
ook in het Chili van Allende en het Nicaragua van de Sandinisten nefaste
gevolgen had. De bedoeling is steeds om de fout te leggen bij het beleid van de
regering en zo de steun te laten afkalven.
Oog in oog met de sabotage heeft de regering veel te zwak gereageerd. In plaats
van uit te leggen waar de echte verantwoordelijkheid ligt voor deze kunstmatige
voedseltekorten hebben sommige regeringsverantwoordelijken het probleem zelfs
ontkend! Zulke houding vervreemdt natuurlijk elke burger die naar de markt gaat
en er zijn producten niet kan kopen. Enkele maatregelen in de nieuwe grondwet,
zoals afschaffing van het grootgrondbezit, wilden hier wel aan tegemoet komen.
Ze onderschatten evenwel de tijdspanne waarin de sabotage haar ravage in de
menselijke geesten kon aanrichten. Maatregelen hadden veel vroeger moeten komen.
De revolutie is terecht fier op de grote sociale hervormingen gefinancierd door
de oliewinsten. Maar dit is onvoldoende. Veel van de hervormingen worden
gesaboteerd door de bureaucratie, de corruptie en de parasitaire privé-sector,
met name de kapitalistische klasse. Veel verwachtingen worden hierdoor niet
verwezenlijkt. Het is niet mogelijk om zich uitsluitend te baseren op de
bereidheid tot opoffering van de brede massa's. Velen zijn inderdaad bereid dit
te doen in ruil voor verbeteringen morgen. Maar slechts tot een zeker punt. Dat
is de betekenis van de massale onthoudingen.
Een jaar geleden stemden de massa's voor socialisme. Maar socialisme is iets
zeer concreet voor de massa's. Eerst en vooral betekent het een aanzienlijke
verbetering van de levensomstandigheden. Indien deze veranderingen niet plaats
vinden, of te weinig, dan blijven er enkel maar woorden zonder betekenis over.
Hetzelfde met de strijd tegen de corruptie en de bureaucratie. Chavez zelf heeft
de bureaucratie en de corruptie aan de kaak gesteld. Dikwijls heeft hij
opgeroepen om er tegen te strijden. Wanneer de massa's zijn woorden echter in de
praktijk proberen om te zetten, botsen ze met de reformistische bureaucratie die
zich heeft genesteld in de instellingen en die steeds meer gefusioneerd is met
de burgerij. De afgelopen maanden stapte een deel van de reformisten zelfs
daadwerkelijk naar de oppositie, zoals de partij Podemos. De meerderheid zit
echter nog steeds op zijn plaats. De revolutie kan niet langer de aanwezigheid
van deze parasiet tolereren, of ze zal er aan sterven.
Tegen deze achtergrond is het niet moeilijk te begrijpen welk het effect kan
zijn van de hysterische en leugenachtige campagne van de rechterzijde en het
imperialisme. De rechterzijde is er zeker niet in geslaagd om een gedeelte van
de misnoegde chavistische achterban aan haar kant te krijgen. Waar ze wel is in
geslaagd, is hen te verlammen. Onder diegenen die zich hebben onthouden,
bevinden zich ongetwijfeld proteststemmen. Anderen hebben de band tussen hun
concrete problemen en de hervormingen niet begrepen. De hervorming zelf raakte
veel punten aan, waarvan een aantal naïef legalistische - zoals deze over de
noodtoestand - die de rechterzijde bewust heeft vervormd en leugenachtig
voorgesteld. De enige manier waarop de revolutie de sectoren die zich hebben
onthouden had kunnen mobiliseren, was met zeer concrete en snelle maatregelen
die het dagelijkse leven verbeteren. Voorlopig is de rechterzijde er niet in
geslaagd de passieve massa van het chavisme voor haar te doen stemmen. Maar
niets zegt dat dit
morgen niet het geval kan zijn.
Ten slotte is er de campagne zelf. Het staat buiten kijf dat er een groep is
binnen het chavisme die de hervormingen niet wilde of kon uitleggen, laat staan
ervoor vechten. Propagandamateriaal was lange tijd niet te vinden voor de ‘ja'.
Plots een paar dagen voor de stemming was het materiaal weer ter beschikking.
Bovendien was deze campagne vanuit het revolutionaire kamp te weinig politiek.
Het ging te vaak slechts over een ja-stem voor de persoon Chavez, terwijl de
echte inzet natuurlijk de socialistische hervormingen waren, zoals Chavez
trouwens zelf veelvuldig zei. De reformistische leiders hebben nooit gekozen
voor een campagne van politieke overtuiging in de volkswijken, onder andere
omdat ze zelf eigenlijk niet overtuigd zijn van de socialistische maatregelen.
Ze dachten dat een simpele stem omwille van de persoon Chavez wel voldoende zou
zijn en dat uitleg niet echt hoefde. Door die apolitieke aanpak kreeg de
oppositie een makkelijk terrein voor haar leugenachtige propaganda waarin ze
onder andere
stellen dat het referendum over de macht van Chavez ging. Aangezien de
Bolivariaanse leiders eveneens voor deze gepersonaliseerde aanpak opteerden,
ging het vooral niet over de inhoud van de hervormingen
Het gebrek aan politieke oriëntatie door leidinggevende kaders heeft veel
basismilitanten verplicht, net zoals Hugo Chavez zelf, om zich als het ware te
vermenigvuldigen en over tegelijkertijd aanwezig te zijn. De vorming van de PSUV
is ontegensprekelijk een grote stap vooruit. Maar tussen Chavez aan de top en de
basismilitanten is er een grote leegte die nog steeds volgepropt is met
reformisten en bureaucraten die in de eerste plaats een carrière beogen en die
geen zin hebben in een socialistische maatschappij zonder privileges. Juist
omwille van die lacune in het leidend kader van de revolutie was de
bovenmenselijke inspanning van het Comando Zamora, Hugo Chavez, vice-president
Jorge Rodriguez en de duizenden militanten niet opgewassen tegen het verenigde
front van het imperialisme, de kapitalisten, de privé-media, de
contrarevolutionaire studenten, de Kerk en verraders zoals de voormalige
minister van Defensie Baduel.
Een van de meest gevaarlijke ideeën in een revolutionair proces is te denken dat
deze onomkeerbaar is. Een deel van de massa's dacht dat de overwinning bij het
referendum toch al verzekerd was en is gewoon thuis gebleven. Dit is
vergelijkbaar met de verkiezingen van 1990 in Nicaragua, toen de Sandinisten
volgens de peilingen veilig voorop lagen. Achteraf hebben veel armen zich
beklaagd over hun onthouding bij de verkiezingen. In Venezuela is dit in de hand
gewerkt door een zeker triomfalisme binnen de Bolivariaanse beweging sinds het
terugslagen van de coup in 2002 en de lock-out in 2003. Verkiezing na verkiezing
leek het dat ze enkel maar kunnen winnen. De oppositie liet steeds meer de
schouders hangen. Waarom dan nog gaan stemmen als we toch al zeker zijn van de
overwinning? Winnen is echter niet gegarandeerd. Verliezen kan ook nog. Wij
hebben steeds herhaald dat een revolutie niet halfweg kan stoppen. Nu zien we de
reële gevaren opdoemen.
De revolutie staat opnieuw voor een kruispunt, een van de meest gevaarlijke
kruispunten uit haar geschiedenis. Nu moet in alle soberheid de discussie
gevoerd worden over wat er mis gaat. Ook in de internationale
solidariteitsbeweging is dit nodig. Triomfalisme is een venijn in een revolutie.
Het reformisme in de Bolivariaanse beweging speelt een nefaste rol. Chavez zelf
hamert hier dikwijls op. De reformisten denken dat het mogelijk is een tijger
zijn klauwen één per één uit te trekken. Je kan zeker een ui schijf per schijf
pellen. Maar het kapitalisme kan je niet op die manier uitdagen. Een revolutie
kan niet jaren aanhouden zonder de kern van het kapitalisme ferm aan te pakken:
het privé-bezit van de productiemiddelen en de kapitalistische organisatie van
de staat.
De reformisten in de beweging gaan natuurlijk op basis van de uitslag het
tegengestelde beweren, namelijk dat het hele proces best vertraagt en dat we de
voorgestelde hervormingen moeten vergeten. Sommigen zullen zeker beweren dat het
nu tijd is om de hand te reiken aan de oppositie. Dit doen zou de doodskus
betekenen van de revolutie. Het is niet minder socialisme maar meer socialisme
dat aan de orde van dag is.
Hugo Chavez in Oostenrijk.
Wenen vrijdagavond 12 mei 2006. De Venezolaanse president Hugo Chavez nam het
woord in het cultureel centrum 'Arena' in Wenen voor een publiek van 5000
enthousiaste jongeren. Deze activiteit werd georganiseerd door 'Handen af van
Venezuela en Cuba', de Oostenrijkse afdeling van de internationale
solidariteitscampagne 'Handen af van Venezuela', die actief is in meer dan
dertig landen. Deze massameeting was een spectaculair succes, de grootste
bijeenkomst van de linkerzijde in Wenen sinds zeer lange tijd. Peter Kreisky, de
zoon van de voormalige Oostenrijkse Kanselier Bruno Kreisky, vertouwde ons toe
dat hij zich in de laatste dertigjaar niets gelijkaardig kon herinneren.Deze
meeting, bijeengeroepen naar aanleiding van de top van de Europese
UnieoverLatijns-Amerika, moest om half zeven 's avonds van start gaan. Maar als
gevolg van onvoorziene omstandigheden, was de komst van de president met
verschillende uren uitgesteld. Uiteindelijk begon de meeting om 22 uur. Als je
weet dat er reeds veel mensen in de file
stonden sinds vijf uur 's avonds is dat wel een lange wachttijd! Desalniettemin
was de stemming onder de deelnemers uitbundig. Het wachten werd opgevuld met het
roepen van slogans, zingen en het zwaaien met een zee van rode vlaggen.
De zaal van de Arena was voorzien voor een menigte van achthonderd mensen. Op
het laatste moment echter besliste de directie dat er slechts vierhonderd
deelnemers binnen mochten wegens veiligheidsredenen. De organisatoren hadden al
met de hulp van de 'Casa Militar' (het presidentieel veiligheidsteam) een groot
scherm opgetrokken buiten op het ruime binnenplein opdat zoveel mogelijk mensen
konden volgen wat er binnen aan de gang was. Maar nu werden alle plannen
doorheen gegooid. Hoe langer hoe meer mensen kwamen opdagen in de Arena. Nog
voor dat officiële opening van de deuren was de zaal stampvol en liep het
binnenplein vol met honderden mensen, vooral jongeren. De organisatoren gingen
aan het tellen - duizend, tweeduizend, drieduizend. De hele plek geraakt gevuld,
letterlijk tot op het dak. De politie zelf schatte het aantal deelnemers op
drieduizend. Eigenlijk waren het er minstens vijfduizend terwijl er nog eens
verschillende honderden die niet binnen konden en op straat moesten blijven
wachten.We kunnen
van geluk spreken dat de meeting later is begonnen dan voorzien omdat alle
oorspronkelijke plannen moesten overboord gegooid worden. De tribune werd naar
buiten gehaald op een balkon dat uitgaf op het binnenplein en de
geluidsinstallatie werd in allerhaast weer opgesteld door het personeel van de
Arena, dat enorm behulpzaam was. Het werd even spannend toen aan het begin werd
verteld dat de president niet zou kunnen komen. De zeer hectische agenda van de
Europese top maakte het inderdaad zeer moeilijk voor Chavez om aan de meeting
deel te nemen. Maar de dag tevoren vertelde hij nog aan de organisatoren: "Ik
weet van deze meeting en ik zal alles doen om er te zijn." En hij hield woord.
Rond kwart voor tien kwam de presidentiële wagen binnengereden. Chavez stapte
uit en liep het podium op onder een daverend applaus. Samen met hem stonden
andere prominente figuren van de Bolivariaanse beweging op het podium, waaronder
Nicolas Maduro, de voorzitter van het parlement, Juan Baretto, de burgemeester
van Caracas, ook de minister van Planning, Jorge Giordani, Eva Gollinger, auteur
van 'The Chavez Code', evenals Ruben Linares, een van de nationale coördinatoren
van de linkse vakbond UNT. Ook de Cubaanse ambassadeur was aanwezig en een groep
van twintig Cubanen van de ambassade en het Instito Cubano de Amistad de
losPueblos.
Verschillende belangrijke leiders van de Oostenrijkse vakbond (de ÖGB) namenook
deel. De vergadering werd voorgezeten door een jonge vakbondsdelegee en lid van
de solidariteitscampagne, Axel Magnus. Naast Chavez waren er slechts twee
sprekers: Aleida Guevara, de dochter van Che Guevara, en Alan Woods, de
oprichter van de internationale campagne Handen af van Venezuela. Zij zaten aan
beide zijden van de president. Aleida sprak als eerste met een gedreven speech
waarin ze de heldhaftige strijd van haar vader tot leven bracht en in de welke
ze de jeugd opriep deze verder te zetten. In het bijzonder legde ze nadruk op de
campagne om de vijf onwettig vastgehouden Cubanen in de VS vrij te krijgen.
Vanwege de talrijke Latino's in de zaal besloot Alan Woods de meeting in
hetSpaans toe te spreken. Hij begon zijn toespraak, die regelmatig werd
onderbroken door geestdriftig applaus, met de volgende opmerking: "En ze beweren
dat er apathie heerst onder de jeugd! Welkom apathische jongeren (gelach en
applaus). De jeugd is niet apathisch! De jeugd heeft een zaak nodig die hen
waardig is, een vlag, een visie, een droom." Verder citeerde hij de fameuze en
schandelijke stelling van Francis Fukuyama dat er een einde is gekomen aan de
geschiedenis: "De geschiedenis is niet geëindigd. Dit is geschiedenis. Zij
maken geschiedenis in Venezuela. En jullie zijn ook geschiedenis aan het maken."
Alan ging verder: "Op dit moment hebben er talrijke vergaderingen plaats in
Wenen. Maar nergens is er een meeting als deze. We zijn hier niet gekomen om
enkel te praten en dan terug naar huis te gaan en alles te vergeten. Deze
meeting moet het vertrekpunt zijn van een grote solidariteitsbeweging in elke
Europees land." Hij riep
iedereen op om aan te sluiten bij Handen Af van Venezuela (HAV). Te oordelen aan
de reacties viel die oproep niet in dovemansoren.
Na Alan was het de beurt aan Emanuel Tomaselli, nationaal coördinator van
HAV-Oostenrijk, die president Chavez kort voorstelde. Hij zei: "Het leven is een
strijd, maar vandaag hebben we een veldslag gewonnen. Enerzijds bleek het
bijzonder moeilijk om de aanwezigheid van president Chavez op deze meeting te
bekomen. Maar anderzijds was het ook zeer eenvoudig, omdat we nooit getwijfeld
hebben aan het feit dat hij een bijeenkomst van revolutionaire jongeren zou
verkiezen boven een presidentieel diner!"
Toen president Chavez het podium opkwam, werd hij begroet met een oorverdovend
applaus en een zee van rode vlaggen. Hij sprak gedurende twee uur. Het
belangrijkste thema was de noodzaak om te vechten tegen het imperialisme en het
kapitalisme, die de planeet vernietigen en het voortbestaan van de mensheid in
gevaar brengen. Hij citeerde de woorden van Rosa Luxemburg: "De keuze waarvoor
de mensheid zich gesteld ziet is die tussen socialisme of barbarij!" En hij
voegde eraan toe: "Toen Rosa Luxemburg dit poneerde, sprak ze nog over een
relatief ver verwijderde toekomst. Maar de huidige wereldsituatie is van die
aard dat de bedreiging van de mensheid niet langer een zaak is van de toekomst
maar van het heden."
En verder: "Toen ik 15 jaar was hadden we mei '68, de Beatles, John Lennon en de
oorlog in Vietnam. We keken naar de toekomst en we waren ervan overtuigd dat
tegen het jaar 2000 de wereld een betere plaats zou zijn. De jaren zijn
verstreken, maar in plaats van verbeterd zijn de zaken verslechterd. Wat is er
gebeurd? Ze hebben mijn toekomst gestolen. Het imperialisme en het kapitalisme
hebben mijn toekomst gestolen. En nu ik over de vijftig ben, ben ik ervan
overtuigd dat mensen van mijn generatie elke dag, elk uur, elke minuut van ons
leven moeten strijden voor een betere wereld - een wereld zonder armoede,
ongelijkheid en onrechtvaardigheid. Die wereld is het socialisme! Ik geloof dat
alleen de jeugd over het nodige enthousiasme beschikt, de passie, het vuur om de
revolutie te doen slagen. Laat we ons verenigen en de wereld redden. Samen
kunnen we erin slagen!" Chavez' speech kreeg een stormachtig applaus, het zingen
en klappen gingen nog een hele tijd door.Chavez nam een rode vlag van iemand uit
het
publiek en zwaaide ermee door de lucht. En toen, geheel spontaan, begon de
menigte de Internationale te zingen. Het was een emotioneel einde voor een
emotionele gebeurtenis.Tot uren nadien zag je in de buurt groepjes mensen
discussiëren over socialisme en revolutie op een manier die hier in Wenen lang
niet meer gezien is.
De organisatie van de meeting vergde enorme inspanningen. In totaal werden er
door HAV-activisten 7.000 affiches verspreid over gans Oostenrijk. De
Oostenrijkse Jongsocialisten en de 'Alternatieve Studenten' steunden de meeting
op een actieve manier, vol overgave en enthousiasme. Er zijn een heleboel mensen
die we zouden willen bedanken voor hun hulp bij de organisatie. We danken
kameraad Harold van de Casa Militar, Veronica van de Venezolaanse ambassade in
Wenen en Alejandro Fleming, de Venezolaanse ambassadeur voor België en de
EU. Ook willen we kameraad Fernando Bossi in Caracas bedanken voor zijn
onschatbare medewerking.
Jammer genoeg werd het enthousiasme voor de meeting niet door iedereen gedeeld.
Sommige organisatoren van de zogenaamde Alternatieve Top wilden duidelijk een
monopolie op het bezoek van president Chavez opleggen. Ondanks toenadering
afgewezen. Spijtig genoeg onderging de linkerzijde andermaal de traditionele
ziekte van sektarisme en verdeeldheid.Het gedrag van sommige tegenstanders kan
enkel maar sabotage genoemd worden.
Allerhande onverantwoorde geruchten over HAV en een desinformatiecampagne werden
gelanceerd. Op de vooravond van onze meeting beweerde het voormalige hoofd van
de Oostenrijkse Kommunistische Partij, Walter Beier, in een van de grote
Oostenrijkse dagbladen dat het "nonsens" was dat president Chavez zou spreken op
die meeting. Het gerucht dat de president niet zou opdagen was wijdverspreid. Om
23 uur stelde de TV zelfs nog dat Chavez teruggekeerd was naar zijn hotel. Op
dat moment was hij echter al halverwege zijn speech in de Arena! We gaan hier
niet de talloze obstakels opsommen. Het volstaat om te stellen dat alle pogingen
om de meeting van HAV te boycotten, uiteindelijk mislukten. De meeting was een
buitengewoon succes. Aan het einde van zijn speech bedankte president Chavez
publiekelijk HAV en Alan Woods voor de organisatie van zo'n schitterende
meeting.
De boodschap moet duidelijk zijn. Het wordt tijd om een einde te stellen aan de
verdeeldheid en aan de pogingen tot marginalisering van HAV - de oudste en
veruit de meest succesvolle solidariteitscampagne, en bovendien de enige
campagne met een internationaal karakter.Het wordt de hoogste tijd om secundaire
meningsverschillen opzij te zetten en ons te verenigen in actie om de
Venezolaanse revolutie te verdedigen tegen zijn externe en interne vijanden. Dat
was, en is nog steeds, de positie van Handen Af van Venezuela.We nodigen dan ook
iedereen uit om vanaf nu zij aan zij met ons eensgezind die strijd te voeren.
De meeting van 12 mei is internationaal van een enorme betekenis. Omdat
Oostenrijk momenteel voorzitter is van de EU waren media van over de ganse
wereld aanwezig: meer dan zestig dagbladen, persagentschappen en TV-stations. In
Venezuela zelf kreeg de meeting de best denkbare verslaggeving. Hier in Wenen
berichtte de pers dat Chavez een uiterst radicale speech hield waarin hij opriep
voor revolutie en socialisme. De heersende klasse en hun pers blijken bijzonder
ontstemd, maar de arbeiders en jongeren in Oostenrijk en de rest van Europa zijn
dat duidelijk niet.
Het imperialisme is niet enkel de VS. De EU neemt een steeds vijandigere houding
aan ten aanzien van Cuba en veroordeelde de maatregelen die Evo Morales vorige
week nam om de gasreserves in handen te nemen. Het is geen geheim dat de
Europese strategen van het kapitaal de 'bezorgdheden' delen van Washington over
de draai naar links in het één na het andere land van Latijns-Amerika. Daarom
was het bijzonder belangrijk om te tonen dat er ook een ander Europa bestaat, om
te tonen dat gewone werkers en studenten de zaak steunen van de Bolivariaanse
revolutie en het socialisme in Europa en in heel de wereld.
Deze historische meeting is een gigantische stap vooruit voor het internationaal
socialisme!
Bolivariaanse revolutie ingezet onder President Hugo Chavez .
In het huidige Venezuela is de Bolivariaanse revolutie ingezet onder President
Hugo Chavez, een omwenteling die diametraal staat tegenover de politieke keuze
die er in het Verenigde Europa wordt gemaakt. Waar Europa kiest voor de vrije
markt, privatiseringen van staatsbedrijven, afbouw van de sociale en medische
voorzieningen e.d., daar kiest Venezuela resoluut voor nationaliseringen en
inzetten van winsten juist ten voordele van de opbouw van sociale en medische
voorzieningen, voor gratis onderwijs… ! Het spreekt voor zich, dat het
Venezuelaanse eksperiment , de Bolivariaanse revolutie, kan rekenen op allerlei
openlijke en bedekte pogingen om de huidige, nochthans demokratische verkozen
regering, te kunnen omverwerpen en om het vroegere regime ten dienste ven het
buitenlandse kapitaal te kunnen herinstalleren.Een eerste grote poging daartoe
werd ondernomen in 2002. De poging mislukte, Chavez werd opnieuw geïnstalleerd
als president. Een film gemaakt door een in Venezuela toen aanwezige filmploeg,
tijdens
deze couppoging, zal vertoond worden en daarbij zal het belang en de rol van de
media, media die in handen zijn van de kapitaalbezitters in Venezuela, ten volle
tot uiting worden gebracht. Behalve deze film over de gang van zaken tijdens de
couppoging, bij wijze van uitgebreide inleiding, zullen de verwezenlijkingen in
het huidige Venezuela ,op sociaal en medisch gebied, op vlak van het onderwijs,
belicht worden.De rol die de vakbonden tijdens de huidige ontwikkelingen
speelden en spelen, zowel van de vakbonden die de septer zwaaiden in het
Venezuelaanse tijdperk van voor Chavez als van de vakbeweging die in leven is
gekomen tijdens het bewind onder Chavez .
Venezuela is het toneel van een reusachtige beweging van onderuit en van
bewustwording bij de meest onderdrukte lagen van de maatschappij. Het
Venezolaanse eksperiment dat gaande is, is een konkreet voorbeeld van een ander
maatschappelijk model dan datgene dat momenteel wereldwijd als het
maatschappelijke model wordt aangeprezen, een aangeprezen model dat enkel kan
aarden in een wereld van onderdrukking en uitbuiting.
Een andere wereld is mogelijk! Zoals de centrale slogan van het Nederlands
Sociaal Forum 2006 klonk. Venezuela een stap in de goede richting?!
Tijdens het congres van het ACOD (*)-gewest Limburg(B) in 2004 kreeg Hugo Chavez
de titel van erevakbondslid van ACOD-Limburg aangeboden van de leden. Eénparig
werd een resolutie aangenomen waarin het congres zijn steun betuigde aan de
sociale politiek van de Venezolaanse president en werden de aanvallen van de
rechterzijde scherp veroordeeld.
De avond van de abvakabo-afdeling Zeeuws-Vlaanderen wordt georganiseerd met de
inbreng van de organisatie “Handen af van Venezuela” die probeert de regering
van Chavez uit haar isolement te trekken. Handen Af van Venezuela richt zich
naar de (internationale) beweging van de werkende mensen. De Britse TUC (*) en
de Italiaanse metaalvakbond FIOM hebben zo ook hun steun uitgesproken voor de
Bolivariaanse revolutie en de Venezolaanse vakbond UNT.
(*) ACOD : Belgische vakbond, Belgische zuster van de abvakabo.
18-03-2006. Luk Brusselaers.
2006
Eerste meeting van Handen Af van Venezuela in Nederland.
Van donderdag 14 - 09 - 2006 TERNEUZEN. NL.
Na de Vlaamse solidariteitsdag voor Venezuela waait de campagne de grens over.
Luk Brusselaers was zo enthousiast over de meeting in Antwerpen in april dat hij
zijn lokale vakbondsafdeling overtuigde om de medewerkers van Handen af van
Venezuela uit te nodigen. ABVAKABO is zowat de Nederlandse zuster van de ACOD,
dus de vakbond voor openbare diensten.
Op voorhand circuleerde de oproep al in heel ABVAKABO via hun ledenblad AANEEN.
Er kwamen verschillende positieve reacties van syndicalisten binnen, onder
andere uit Groningen en Amsterdam. Ook de lokale pers maakte plaats voor een
aankondiging met bijgaand artikel: “Bond houdt avond over Venezuela” (PZC
14/09/06) en “Venezuela centraal op avond vakbond” (BN/De stem 14/09/06). De
aanhef van de artikels in beide kranten luidde als volgt:
“Dat de president van Venezuela, Hugo Chavez, zich erelid mag noemen van een
Belgische vakbond, zal niet erg algemeen bekend zijn. En dat zijn
‘Bolivariaanse’ revolutie door Engelse en Italiaanse vakbeweging wordt gesteund
evenmin. Maar de ABVAKABO maakt duidelijk dat ze achter haar zusterbonden staat.
Met een filmvertoning en lezing, vanavond in Terneuzen, wil ze
grensoverschrijdende solidariteit stimuleren. De wijze waarop Venezuela zich
onder leiding van Chavez ontwikkelt, staat lijnrecht tegenover die van de
Europese landen. Terwijl Europa kiest voor een vrije markt, privatisering en
afbouw van medische en sociale voorzieningen, worden in Venezuela juist
bedrijven genationaliseerd en worden de winsten gebruikt voor die voorzieningen
en voor gratis onderwijs.”
Het Europa van vandaag kiest resoluut voor de vrije markt. De zes geboden van de
vrije markt zijn heilig verklaard: mondialisering, technologische innovatie,
liberalisering, dereglementering, privatisering en concurrentie. Afbouw van de
sociale en medische voorzieningen, toenemende ontslagen, een structurele
werklozenproblematiek, meer werkdruk, langer werken en dergelijke zijn het
gevolg. De vakbond kijkt vaak met argusogen toe en vraagt om dringende
oplossingen. Syndicalisten beginnen daarvoor ook naar de Bolivariaanse Revolutie
te kijken.
ABVAKABO Zeeuws-Vlaanderen is de kleinste afdeling van het land. Hun zaaltje te
Terneuzen was door het goede campagnewerk gevuld met 22 mensen, alle stoelen
waren bezet. Onder hen natuurlijk verschillende vakbondsleden, maar ook
bijvoorbeeld een gemeenteraadslid van SP en een Venezolaanse vrouw. Onmiddellijk
toen ze onze stand met materiaal zag, zei deze Venezolaanse enthousiast: “Handen
Af van Venezuela! Chavez heeft zoveel over jullie verteld in Londen! Het is goed
dat jullie hier zijn.”
De vice-voorzitter Bernadette Menu, die de avond voorzat, legde uit dat ABVAKABO
Zeeuws-Vlaanderen met deze avond een keer “over het muurtje” van de plaatselijke
vakbondspraktijk heen wil kijken. Door een informatieavond te organiseren
bekijken ze het Venezuela van vandaag met het oog op de vakbond van morgen. Ze
verwelkomde de medewerkers van Handen Af van Venezuela, waarna de aanwezigen de
documentaire ‘The Revolution will not be Televised’ bekeken. De zaal was enorm
geboeid door de vertoning van deze politieke thriller over de staatsgreep tegen
Chavez in 2002. Het hele publiek keek ademloos toe.
Na de documentaire gaf Erik Demeester van Handen Af van Venezuela uitleg bij het
revolutionaire proces. Hij legde uit hoe het Venezuela van vandaag een concreet
voorbeeld vormt van een ander maatschappijmodel. Chavez staat daarbij symbool
voor een massale beweging van onderuit. De bevolking van Venezuela doet aan
politiek en de politiek is er voor het volk. De nieuwe grondwet vormt de basis
van de participatieve democratie. Door nationaliseringen krijgen de mensen weer
greep op de economie. De winsten gebruikt men voor gratis onderwijs, medische en
sociale voorzieningen. Het welzijn van de bevolking is daardoor indrukwekkend
verbeterd. Mensen hebben eindelijk opnieuw hoop…
Door dit uniek en vreedzaam politiek proces van zelforganisatie van de mensen is
Venezuela een ware pionier. De vakbonden spelen daarbij een essentiële rol. Meer
zelfs, sommige bedrijven worden er nu bestuurd door de arbeiders zelf. De
opbrengsten ervan vloeien terug naar hen en naar sociale programma’s. Het
maatschappelijke model kiest voor solidariteit in plaats van winstmaximalisatie.
Dat een dergelijke beweging angst inboezemt bij het establishment hoeft niet te
verwonderen. Chavez staat onder immense internationale druk. ‘The revolution
will not be televised’ is de verfilming van de mislukte coup georganiseerd door
de CIA in 2002. Maar mensen kwamen spontaan op straat en hebben de macht opnieuw
vreedzaam hersteld. Chavez werd bevrijd door het volk!
Volgens de peilingen zal hij op 3 december 2006 opnieuw de meerderheid behalen
bij de presidentsverkiezingen. In het verleden bereikte hij absolute
meerderheden waarvan een president maar van kan dromen! Ondertussen blijft zijn
populariteit stijgen.
Begeesterend debat
Na deze toelichting van Erik Demeester konden mensen in de zaal een bijdrage
leveren. Een vakbondslid vroeg zich af hoe het komt dat er in Nederland zo veel
onwetendheid over Venezuela is. De pers blijkt helemaal niet zo onafhankelijk.
De pers marginaliseert de gebeurtenissen door een beleid van magere en vooral
negatieve berichtgeving. Verwacht wordt dat ze Chavez na de verkiezingen zullen
afschilderen als een duivelse dictator.
De campagne Handen Af van Venezuela wil dan ook een tegengif zijn. De bevolking
informeren over de evoluties in Venezuela en de mensen ook hier bewustmaken dat
er geen dictatuur heerst in Venezuela maar wel nieuwe hoop. De beweging in
Venezuela staat onder enorme internationale druk van het imperialisme. Onze
solidariteit is ontzettend belangrijk voor Venezuela maar ook voor de rest van
de wereld. Voor de vakbond biedt het model eveneens nieuwe perspectieven. Een
syndicalist stelde dat de vakbond opnieuw een ideologie nodig heeft en Venezuela
in de juiste richting wijst.
Het is ontzettend belangrijk dat het werk van de campagne ook in Nederland
verder gezet wordt. De Nederlandse media en politici zijn vlijmscherp over
Venezuela. Zo beschuldigden ze enkele maanden geleden Chavez dat hij een invasie
plande van de Antillen. Daarmee speelde de Nederlandse regering het vuile
spelletje van Bush mee om de Bolivariaanse revolutie internationaal zwart te
maken en bovendien een eventuele militaire invasie goed te praten. In Terneuzen
wees een Antilliaan er echter op dat de Antillen geen koloniale onderdrukking
van Venezuela ervaren maar wel van Nederland. Bovendien getuigde hij dat veel
Antillianen graag zelf wat Bolivariaanse Revolutie zouden ervaren zodat ze ook
gratis onderwijs en gezondheidszorg hebben.
Aangezet door het vuur van het debat beslisten enkele aanwezigen meteen de
oefening te herhalen voor de verkiezingen. Zij zullen met elkaar contact houden
om een nieuwe avond te organiseren elders in Zeeuws-Vlaanderen. De bedoeling van
de avond was immers om de solidariteitscampagne ook in Nederland op gang te
trekken. Het kan als voorbeeld dienen voor andere vakbondsafdelingen in
Nederland.
Uiteindelijk kreeg de avond nog een gepast einde. Na het debat vroeg de
Venezolaanse vrouw of ze nog iets mocht zeggen. “Dank u wel Hands off Venezuela!
for what you are doing for my people.” Toen stokten de woorden in haar keel en
begon ze te huilen. Deze emoties tonen hoe diep de Bolivariaanse revolutie
beleefd wordt. Het bewijst eveneens dat internationale solidariteit zeer
belangrijk is voor de Venezolanen.
Veel aanwezigen bleven nog een uur napraten. We verkochten voor ongeveer 30 euro
aan materiaal, kregen enkele mooie pennen van ABVAKABO en 100 euro vergoeding
voor transport en spreker.
Wil je ook een solidariteitsactiviteit voor Venezuela organiseren? Neem dan
contact op via handenafvanvenezuela@telenet.be
* Bron: Alain Rigaux.