Vakbond

2011

Pensioenfondsbestuurder spelen? 13-04-2011
Op de regiobijeenkomst van de abvakabo-fnv in Roosendaal (13/04/11) werd er door werknemers van het pensioenfonds Zorg & welzijn (PGGM) een pensioenspel (*) geïntroduceerd.
Voor even mochten dan de aanwezige kaderleden zich in de schoenen plaatsen van een pensioenfonds en keuzes gaan maken die van invloed zouden kunnen zijn op de uit te betalen pensioenen (beleggingen, afstempelen, indexeren e.d.).
De realiteitszin van dat spel? Misschien goed om enig begrip te kweken voor de moeilijke keuzes die pensioenfondsbestuurders moeten nemen in deze huidige harde economische realiteit waardoor de gepensioneerden alsnog iets uit betaald kunnen krijgen? De “harde”keuzes die pensioenfondsbestuurders “spijtig” genoeg moeten maken?
Even pensioenfondsbestuurder mogen spelen uitgaande van het gegeven dat alles blijft zoals het is.
De realiteitszin natuurlijk nihil. Behalve dat hetgeen werd voorgeschoteld niet meer en niet minder was dan de bestaande waan van de dag, weliswaar de bestaande realiteit genoemd.
De realiteit is, behalve de keuzes die gemaakt worden –met goede bedoelingen (*) dat e.e.a. niet enkel onderhevig is aan de beleggingen aandelen e.d., maar zeer zeker afhankelijk is van de veranderende wetgeving o.a.ook onder invloed van Europa .
Nu al wordt er toch al mee gedreigd dat, wanneer er geen overeenkomst komt tussen de sociale partners, er buiten de sociale partners om zal besloten worden. Tegelijkertijd al met de aangekondiging dat het dan zeker “veel” slechter zal worden.
Van die sociale partners zal er aan de onderhandeltafel altijd door de werkgevers de kaart worden getrokken van achteruitgang bij de werkers en verbetering van de financiële positie van de werkgevers. De vakbeweging zal aan de onderhandeltafel alleen zeer zeker geen positieve ontwikkeling kunnen realiseren, enkel verzachtende omstandigheden, die dan later met een volgend akkoord weeral verder de dieperik zullen kunnen worden ingetrokken. De realiteit van het pensioenspel zal er dan ook over enige tijd weeral ernstig anders gaan uitzien.
Het is een gegeven dat er veel geld te rapen valt bij de pensioenfondsen en dat er wel degelijk dieven op de loer liggen. Of de pensioenfondsbestuurders daar vanuit hun pluche zetel veel kunnen aan veranderen, zelfs met goede bedoelingen? Realiteit is ook nog steeds dat er binnen de vakbeweging nog steeds gekozen wordt voor een strategie van onderhandelingen (poldermodel), onderhandelingen die telkens trapsgewijze, verdere afbraak inhouden. De macht van de vakbeweging heeft in eerste instantie nog nooit aan de overlegtafel gelegen
Daarnaast is er nog het gegeven dat het beleggingssysteem van de pensioengelden de kiemen inhouden van de tweespalt die er kan ontstaan tussen niet-werkenden (gepensioneerden) en nog werkenden. Immers, winstcijfers (aandelen) kunnen onder druk komen te staan door werknemers die meer loon en betere arbeidsvoorwaarden opeisen? Lagere aandelen, kleiner pensioen?
Dat alles dan nog los van de mogelijke manipulaties met aandelen in het kader van de waardebepaling van aandelen.
Net zoals de sociale middelen werden en nog verder worden uitgekleed zullen de banken/verzekeraars en andere grootkapitaalbezitters niet zondermeer de centen van de opgebouwde pensioenen (uitgesteld loon!) willen laten schieten. Zij zullen de strijd wel aangaan, liefst aan de overlegtafel met de vakbonden!
Voorlopig is er als basisvoorziening nog de AOW, maar ook daar worden aanvallen op uitgevoerd (in 2015 valt bijvoorbeeld het aanvullende pensioen van de werkloze en jongere partner af individualisering , reeds in 1995 besloten). Ook de AOW die als basisvoorziening kan gezien worden voor een gepensioneerde, zij het dat het zeker nu al geen vetpot is wat dat betreft, zal in de ogen van het neo-liberale Europa vroeg of laat volledig opgedoekt moeten worden.
Het steeds verkondigde argument: het Nederlandse pensioensysteem is een van de beste op de wereld. Misschien wel, maar wil deze opmerking zeggen dat het dan wel iets minder mag gaan kunnen? Niet omdat het nu al goed zou zijn, moet het daarom onderhevig worden aan erosie of toch eerder aan renovatie?
Luk Brusselaers.
(*) Het pensioenfondsenspel op de markt brengen en misschien kent het zo’n succes als ooit het monopolyspel? Gepensioneerden kunnen eventueel in hun vrije uurtjes het spel spelen opdat ze meer begrip zouden kunnen krijgen van de moeilijkheden waar zo’n pensioenfonds voor komt te staan?
(*) Goede bedoelingen: de weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen!
Het synoniem voor “goed bedoeld”is “slecht” (anders was het niet goed “bedoeld” immers).

FNV: Bondgenoten. - Abvakabo. - Metaalbonden.
FNV Bondgenoten.
Wij vinden het pensioenakkoord erg slecht.
Daarom hebben we een alternatief, met een goede balans tussen voldoende zekerheid en koopkrachtbehoud, voor nu en later. ..
FNV Bondgenoten gelooft dat de uitwerking van het akkoord anders en beter kan. Daarom hebben we een alternatief pensioenplan gepresenteerd, dat uitgaat van voldoende zekerheid voor iedereen. De kritiek van Bondgenoten krijgt steeds meer bijval van externe deskundigen.
Een eerlijker en zekerder Pensioen.
Pensioenakkoord zwaar onder de maat
Het is een week geleden dat onderhandelaars van de vakcentrales, werkgevers en het kabinet een principeakkoord afsloten over een nieuw pensioenstelsel. Een akkoord dat door het hoofdbestuur van FNV Bondgenoten is afgewezen.
Het kabinet Rutte maakt namelijk de afspraken van vorig jaar tussen werkgevers en vakbeweging over een flexibele AOW met hogere uitkering niet waar. Het is 'een sigaar uit eigen doos'. Maar ook, omdat in het nieuwe pensioenstelsel, alle risico's bij de deelnemers komen te liggen.
Het kan anders, het kan beter
In de media heb ik uitgebreid toegelicht wat onze bezwaren zijn en waarom we het akkoord afwijzen. Maar we zijn niet alleen maar tegen, we hebben ook een alternatief.
Een alternatief voor een nieuw pensioencontract, waarbij er een goede balans is tussen voldoende zekerheid en koopkrachtbehoud, voor nu en later. De hoofdlijnen van dat alternatief zijn enkele dagen geleden al gepresenteerd. Nu is ook het uitgewerkte plan beschikbaar, onder het motto: "het kan anders, het kan beter".
Buffer
De kern van het plan is dat er een buffer nodig is om een zo zeker mogelijk pensioen te leveren. 100% zekerheid is er niet, want dan zouden de premies fors moeten stijgen en de buffers ook en blijft er niks meer over voor verhoging van de pensioenuitkering. Maar helemaal geen zekerheid is onacceptabel. En dat laatste is nu net het probleem van het principeakkoord. Fondsen krijgen de vrijheid om zelf te bepalen hoeveel risico ze willen lopen. Een risico dat één op één wordt doorvertaald naar elke pensioendeelnemer.
We pleiten voor een buffer van 20%. Niet als een vrijwillige keus voor elk pensioenfonds, maar als een verplichting. Dan weten we zeker dat er voldoende geld in kas zit om fluctuaties op de financiële markten op te vangen. Dat is goed voor jongeren en voor ouderen.
Ons plan is gewikt, gewogen en doorgerekend door externe deskundigen. En daaruit blijkt dat op de lange termijn ons plan niet alleen maar meer zekerheid biedt, maar ook een pensioenuitkering die robuust is en de stijgende prijzen kan opvangen.
Debat
Inmiddels is het debat los gebarsten over het principeakkoord. Het krijgt veel kritiek van deskundigen en opinieleiders en de benadering die wij kiezen, krijgt juist bijval.
Ons stelsel werd nog niet zo lang geleden door internationale onderzoekers uitgeroepen tot het beste van de wereld. Dat stelsel moet niet op z'n kop worden gezet. Dan wordt het kind met het badwater weggegooid. Zeg dus JA tegen ons plan, en NEE tegen het princpeakkoord.
Voorzitter: Henk van der Kolk.

FNV-voorzitter Agnes Jongerius noemde het alternatief plan een 'doodlopende weg' en beschuldigde de vakbond (FNV Bondgenoten) van 'luchtfietserij'.

Abvakabo ontevreden met principeakkoord.
Het Bondsbestuur van Abvakabo FNV vindt het principeakkoord AOW en pensioenen op dit moment onvoldoende en spreekt van een ‘nee, tenzij’. Voorzitter Edith Snoey van Abvakabo FNV: ‘Wij realiseren ons heel goed dat uitgebreid is onderhandeld. Maar we vinden het belangrijk om een uiterste poging te doen om een voor onze leden acceptabel akkoord te bereiken.’
Na FNV Bondgenoten keert ook Abvakabo FNV zich tegen het principeakkoord dat de vakcentrale met de werkgevers en het kabinet over de AOW en pensioenen heeft gesloten. Het bondsbestuur spreekt van een 'nee, tenzij'.
De risico's worden volgens Abvakabo te eenzijdig bij de werknemers gelegd. Werkgevers zouden de last ook moeten blijven dragen als er problemen zijn op de financiële markten.
Ook vindt de vakbond het onacceptabel dat mensen met zware beroepen er mogelijk op achteruit gaan. De bond vindt dat iemand met een zwaar beroep op 65-jarige leeftijd gebruik moet kunnen blijven maken van de AOW zonder dat hij daarop achteruit gaat.
De bond roept de vakcentrale en de overige bonden die er onder vallen op hier ook op in te zetten en het overleg met de werkgevers en het kabinet te heropenen. Voorzitter van Abvakabo FNV Edith Snoey zegt zich goed te realiseren dat al uitgebreid is onderhandeld. "Maar we vinden het belangrijk om een uiterste poging te doen om een voor onze leden acceptabel akkoord te bereiken."
Metaalbonden zeggen vertrouwen op in het federatiebestuur FNV.
20-06-2011 Frank Masselink.Als gevolg van de pensioenperikelen hebben de landelijke kadergroepen en de bondsraadelegaties in de Metaal het vertrouwen opgezegd in het federatiebestuur van de FNV. Ze zijn tegen het principeakkoord en voor het alternatief van FNV Bondgenoten.
Tevens roepen ze op om de leden actief te informeren en te mobiliseren voor het alternatief van FNV Bondgenoten en tegen het principeakkoord van de federatie, werkgevers en kabinet.
Jan Berghuis, landelijk bestuurder FNV Metaal zegt: "Vandaag is in Garderen vrijwel unaniem gezegd dat dit principeakkoord FNV onwaardig is. De werknemers krijgen te maken met een onzeker pensioen. En dat geldt voor jong en oud".
"We dreigen naar een stelsel toe te gaan dat, risico's nemen wordt beloond en solide spaargedrag afstraft. Terecht maken de metaalarbeiders zich daar grote zorgen over", aldus Berghuis.
Het alternatief van FNV Bondgenoten wordt een warm hart toegedragen door de landelijke kadergroepen en de bondsraaddelegaties in de Metaal. Leo van der Steen, voorzitter Bedrijfsgroepsraad Metaal & Techniek: "Het alternatief van FNV Bondgenoten is zoveel beter. Want het is onaanvaardbaar dat werknemers en gepensioneerden in de kleinmetaal in de knel raken als gevolg van een onzekere pensioenregeling".
Ook Wiel Crins, voorzitter van de Bedrijfsgroepsraad Metalektro steunt het alternatief van FNV Bondgenoten: "Want het geduld is op met de onderhandelignsdelegatie van het federatiebestuur. Ze hebben alle tijd om onze inbreng mee te nemen, maar dat is niet gebeurd."
 

2010

2009

SAMEN DE CRISIS TE LIJF!!!
De Europese vakbonden (en dus ook de FNV) roepen op te demonstreren te Brussel op 15 mei, in het kader van de aanstaande Europese verkiezingen. Er moet een economisch herstelprogramma komen om de gevolgen van de crisis voor de werknemers te bestrijden. De financiële markten worden voortvarend overeind gehouden, werkgevers worden gesteund, maar voor wat betreft het behoud van banen gaat het niet zo best. De Europese Commissie voorspelt dat 15 miljoen werknemers hun baan zullen gaan verliezen.
Inmiddels werd door de FNV een sociaal-akkoord voorgelegd aan haar leden en feit is, dat dit akkoord werd aangenomen. Wat dit akkoord eigenlijk moet gaan opleveren is op zijn minst bedenkelijk. Het sociaal-akkoord omvat geen harde afspraken en beloofd in de nabije toekomst niets.
Onderhandelingen kennen ook hun grenzen en landelijke acties, overal in alle sectoren, liefst zelfs alles tegelijk, zou onvermijdelijk druk zetten en de echte kracht van de vakbeweging tonen waardoor wel harde afspraken zouden kunnen boven tafel worden gehaald. Nu wordt er teveel mooi weer gespeeld met zo goed als niets. Zoethouderij?
We zitten m.i. op een gevaarlijk spoor tengevolge van de houding en meegaandheid van de FNV! Wie zijn toekomst wil leren kennen, doet er goed aan kennis te nemen van het verleden!
De geschiedenis leert uit een gelijkaardige crisisperiode (Duistland jaren 30 en Frankrijk) dat een opstelling van "de kool en de geit sparen" eerder zal leiden tot de ondergang. Het gedrag van de Duitse sociaal democraten in de jaren 30 (het groot kapitaal sparen en proberen iets in evenwicht te houden voor het werkvolk, het werkvolk paaien) heeft de opkomst van Hitler in de hand gewerkt.
De sociaal democraten probeerden oplossingen te vinden waar het kon. Ze was enorm bevreesd voor enorme en diepgaande veranderingen zoals ze dat nu ook zijn (ook binnen de FNV top). De sociaal democraten aanvaarden de politiek van het minste kwaad en accepteerden loonsverlagingen, werkloosheid. Ze sprong het kapitaal bij. De strategie van meegaandheid die in Duitsland een wezenlijke bijdrage heeft geleverd tot de overwinning van Hitler.
In Frankrijk waar een steviger volksfront bestond is meer verzet gepleegd en dat heeft resultaten opgeleverd in elk geval veel beter dan in nazi-Duitsland.In Frankrijk moest de sociaal democratie onder druk van een revolutionaire beweging meer instemmen met de strategie van de Volksfronten. Niettemin bleven de sociaal democraten ook in Frankrijk ideologisch bondgenoot van het kapitaal en het bleef ook in Frankrijk drastische reorganisaties begeleiden.
In Belgie sloten fracties van de sociaal democraten zich zelfs aan bij fascistisch rechts (Hendrik de Man, kopstuk van de BWP).Naargelang de krachtsverhoudingen waren er verschillende strategieën. Maar de verdediging van de werkenden is nooit het spontane antwoord geweest van de sociaal democraten. De rol van de sociaal democraten is in feite de onvrede van het volk binnen de perken te houden en dat gebeurd o.a. met loze beloften en mooie vooruitzichten die evenwel niets opleveren. Stoom aflaten en misleiden.De situatie nu, is goed vergelijkbaar met de crisis van voor WOII, nagenoeg dezelfde crisisbestrijdingsmaatregelen werden genomen en ondertussen werd WO II voorbereid.
De crisis zit nu veel dieper zelfs dan die van de jaren 30! In 1873 de eerste serieuse crisis van ons economisch systeem, WO I was een middel om de crisis op te pakken, later jaren 30 en oorlog WO II. Zitten wij op WO 3 te wachten? Of dat zo zal zijn zal afhangen van het volk en NIET van onze leiders van dit systeem.
De crisis in 1873 was minder erg dan in 1929 en deze crisis is erger dan in 1929.
De omstandigheden van het ontstaan van de crisis nu zijn vergelijkbaar met die van 1929 (Kredietcrisis in 1927).Een nieuwe WO zal minstens in elk geval tientallen malen moorddadiger zijn dan tijdens de vorige oorlog. WO I leverde 20 miljoen doden, WO II 60 miljoen, WO III ...? (x 10 en meer?).
Om nog maar niet te spreken van het verschil in bewapening, waardoor het milieu duizenden jaren belast zal worden met alle gevolgen van dien. Obama en Co willen de kernwapens weg, zeggen ze, maar bij de standaard bewapening regulier hoort al lang de bruikbare kernbewapening, ook in Nederland!.
De kernbewapening is ondertussen bruikbaar gemaakt, geen grote stomme alles vernietigende bommen meer nodig, wel handigere en effectievere, kernwapens!Ik denk daarbij bijvoorbeeld alleen al aan het standaard gebruik van verarmd uranium als gewone bewapening. Ik heb een oorlog kort meegemaakt in Eritrea (1990), tijdens de oorlog tegen Ethiopië, ik was bij de eerste 5 blanken die de havenstad MASSAWA binnen getrokken zijn samen met de EPLF-geurillastrijders, waarbij ik te gast was. Ik heb daar aanvallen gezien van napalmbommen en ze ook van te dicht bij meegemaakt, ik heb de resultaten gezien. Ik heb over lijken gelopen! Dat was al erg genoeg.
Maar dat was blijkbaar nog niets in vergelijking met wat ik in Irak gezien heb! De Highway of Death bijvoorbeeld, waar een Iraakse legerkolone werd vernietigd (1991) die zich terugtrok uit Koeweit (na de wapenstilstand nota bene!) Het vernietigde militairmaterieel was in 2002 nog radio-actief!
Als er kinderen geboren werden in Zuid Irak (Basra) dan vroeg zo'n moeder niet of het een jongen of een meisje was, maar of het toch wel op een mens geleek!
Als er ergens een luchtaanval was (gebeurde geregeld tussen 1991 en 2003, dan was het gegarandeerd zeker dat in de nabijheid van de bominslagen het aantal kankergevallen flink toenam!
Overigens het aantal slachtoffers van VS militairen in golfoorlog I, later gestorven door gebruik en besmetting door hun eigen wapentuig is vele malen groter dan het aantal dat effectief was gesneuveld.
Bij de verovering in 2003 van het vliegveld in Bagdad zijn neutronenwapens gebruikt, Iraakse militairen werden er letterlijk verpulverd, van den ene op de andere minuut tot stof herleid!Maar als er een oorlog uitbreekt dan zal dat zondermeer ook een katalysator zijn om het economische systeem, het maatschappijsysteem te veranderen.
Blijkbaar zijn er grote "ontploffingen" nodig om het systeem te kunnen ontsporen of om het op andere sporen te laten rijden. Ook niets nieuws, het feodaal systeem is ook niet geluidloos omgezet naar kapitalisme dat toen progressief, vooruitgang was.
Maar dit huidige systeem is nu noodzakelijkerwijze aan verdwijnen toe, omdat het anders zal leiden naar chaos en ondergang op alle fronten. Binnen een systeem van kortzichtigheid ten voordele van winsten op korte termijn zonder verdere vooruitzichten, dat kan geen toekomst bieden.WO I was een schok die geleid heeft tot de Sovjet Unie (SU), een eerste experiment van het socialisme. WO II leverde een nieuwe schokgolf op, het ontstaan van de Volksrepubliek China, het ontrekken van o.a. Oost-Europa aan het kapitalisme, de anti-koloniale golf en de bevrijdingsbewegingen.Maar net zoals dat gaat met het bekomen van sociale en goede arbeidsvoorwaarden in gunstige perioden; arbeidsvoorwaarden en sociale stelsels die door het kapitaal worden teruggepakt als de tijd rijp achten, zo gaat het in het groot ook, de SU is terug in het systeem opgenomen met Oost-Europa.
De ontwikkelingen in China moeten we afwachten.
Maar hoe dan ook het socialisme heeft zijn superioriteit al bewezen. Rusland, de SU, was in 1918, een achterlijk land met nagenoeg geen industrie e.d.
Daarenboven werd het tot in de jaren 20 geplaagd door militaire aanvallen vanuit het Westen. Desondanks en ondanks WO II die eigenlijk door de Russische is gewonnen, was de SU uitgegroeid tot een supermacht op een mum van tijd.
Natuurlijk was de SU geen aardsparadijs en vele fouten werden gemaakt, maar het experiment is fundamenteel belangrijk voor de wereld. Later China, een berooid land in 1949, nog hooguit een jaar of 15 en China zal de wereldeconomie beheersen. Niet voor niets zien de VS China als een tegenstander in WO III.De VS-staalbedrijven klagen over de Chinezen hun staalbedrijven omdat die, zoals ze terecht stellen, dankzij hun plan-economie efficiënter kunnen werken in tegenstelling tot de bedrijven in de VS die allen enkel naar hun eigen belang zien. In feite geven de VS-reuzen zo zelf aan waar hun zwakte en de sterkte van de socialistische plan-economie liggen.
China staat kapitalisme in gecontroleerde vorm toe, omdat zij terecht zeggen dat zij een fase van kapitalisme moeten doormaken vooraleer ze echt naar socialisme kunnen. Zoiets als een kapitalistisch vogeltje dat mag vliegen, maar wel binnen een door hun rechtgezet hok. Of alles daar al voor de bakker is, dat kan ik niet zeggen, dat zeg ik niet. In China valt voor de werkende bevolking nog veel te doen. Maar ze werken er echt aan! Voor een derde wereldland en hun aanpak, het geeft toch te denken. In 2007 bezocht ik China met een Belgische vakbondsdelegatie. Ondanks alles, de sociale voorzieningen en wetgeving groeit (Ondanks protest van uit het westen, die enerzijds wel roepen over individuele mensenrechten als het hun uitkomt,maar die ijverig getracht hebben, en nog, de ontwikkelingen m.b.t. de sociale wetgeving tegen te houden!).China en de VS vormen trouwens op dit moment een Siamese tweeling, de Chinezen hebben vele dollars en moeten daar rekening mee houden omdat de val van de dollar hun ook zal beschadigen. Dus daar wordt aan gewerkt, onlangs hebben ze internationaal (G20) de invoering van de BANCOR als wereldvaluta terug uit de kast gehaald. Een munt gebaseerd op een 30-tal belangrijke grondstoffen. De Bancor werd overigens reeds voorgesteld direct na WOII.
China is nu experimenten aan het doen met gebruik van de eigen munteenheid over de grenzen heen, o.a. met Vietnam.China was al actief, nam maatregelen, in de bestrijding van een opkomende crisis enkele jaren voor er hier ineens een uitbrak. China zal een belangrijke factor zijn als de wereldeconomie zich terug wat wil opwerken.
Tot in de 18de eeuw lag het economisch zwaartepunt op wereldschaal in China, die situatie wordt nu alleen maar hersteld. Tegen 2025 werd geacht dat China de VS zou voorbijsteken, nu door de crisis zal dat echter vlugger gaan zijn.In 2000 stapte Saddam Hoessein af van de oliedollar en nam de Euro als betalingsmiddel voor de olie aan, de dollar ging in de ban. Toen is de knop richting oorlog geactiveerd. Als de oliedollar zijn macht verliest verliest de VS.
Maar de VS kunnen dan nu al economisch failliet zijn, hoe dieper ze zinken hoe meer ze zich vastklampen aan hun militaire superioriteit en daarbij proberen ze zoveel mogelijk landen te betrekken in hun militaire avonturen, bijvoorbeeld Afghanistan (kostprijs voor Nederland per dag zeker 1 miljoen euro, opbouwen doen ze en merkwaardig genoegd met bommen en granaten...!?).Nog een voorbeeld, Cuba. Het is een klein derde wereldland dat al 50 jaar stand kan houden tegen haar supermachtige buur (amper 140 km zee als afscheiding), bouwde een gezondheidszorg en onderwijssysteem uit dat ook hier door toch naar waarde wordt geschat, een land dat in vergelijking met haar Zuid-Amerikaanse buurlanden een hoge welvaart geniet. Ondanks een zwaar VS-embargo tegen Cuba, ondanks het gegeven dat het als klein eilandje een zware slag kreeg door het wegvallen van de handelspartners SU en Oost-Europa. Het socialistisch systeem was hun kracht. Cubanen kunnen ook klagen hoor over hun positie, kan allemaal beter, maar tegelijkertijd weten ze maar al te goed wat ze nu hebben en waardoor! Ze willen wel veranderingen maar geen stappen terug zoals in Oost-Europa destijds.
Luk Brusselaers (07/05/09)

“Onbetaalbaarheid pensioenen is een mythe” Egbert Schellenberg (FNV) In Nederland is de aanval op de pensioenleeftijd al ingezet. De regering besliste om die te verhogen tot 67. We spraken hierover met Egbert Schellenberg, bestuurder van FNV-Bondgenoten, de grootste afdeling van de vakbond FNV.
Nick Dobbelaere :U schreef onlangs in uw nieuwsbrief dat de onbetaalbaarheid van de pensioenen een mythe is.
Egbert Schellenberg. De argumentatie dat de AOW (het basispensioen in Nederland, n.v.d.r.) onbetaalbaar wordt, klopt inderdaad niet. In Nederland hebben wij een heel uitgebreide tweede pijler opgebouwd. Dat wil zeggen dat heel veel mensen die met pensioen gaan, ook een uitkering krijgen uit die tweede pijlerpensioenen. Nu, als die mensen uitgekeerd worden, gaan ze daar ook een inkomstenbelasting op betalen. Er zijn voorspellingen die ervan uitgaan dat de opbrengsten daarvan ongeveer gelijk oplopen met de stijging van de kosten van de vergrijzing. De financiering van de vergrijzing komt dus niet in gevaar.
Als je ziet dat het bedrag dat Nederland uitgeeft aan basispensioenen, na Luxemburg en Ierland het laagste is in Europa, dan blijkt daaruit al dat het in de eerste plaats een kwestie is van politieke keuzes maken.
Waarom neemt de regering dan toch de beslissing om de pensioenleeftijd te verhogen?
Egbert Schellenberg. Volgens mij misbruiken ze de crisis om hun agenda van verhoging van de arbeidsparticipatie (meer mensen op de arbeidsmarkt, n.v.d.r.) door te duwen. De regering verdedigt dat met het argument dat er door de vergrijzing krapte op de arbeidsmarkt zou ontstaan. Maar de echte reden is natuurlijk dat een krappe arbeidsmarkt betekent dat de werknemers meer geld kunnen vragen voor hun arbeid. En dat wil de rechtse regering natuurlijk niet, dus wil ze zoveel mogelijk mensen op de arbeidsmarkt krijgen.
Als ik het goed begrepen heb, blijft voor mensen die er een loopbaan van 42 jaar hebben opzitten of een zwaar beroep hebben, de mogelijkheid bestaan om op 65 met pensioen te gaan.
Egbert Schellenberg. Je moet in ieder geval 42 jaar gewerkt hebben, en ook werkend je 65e halen. Als je aan die voorwaarden voldoet, kun je inderdaad op je 65e met pensioen gaan, maar je pensioenuitkering wordt wel met 15 % verlaagd, en dat voor de rest van je leven. Deze regeling is voor de laagste inkomens dan ook geen optie. Die worden gedwongen om door te werken.
In Nederland haalt op dit moment slechts 13 % van de betaalde arbeidsbevolking werkend zijn 65e. De verhoging van de pensioenleeftijd betekent dus concreet dat 87 % van de mensen twee jaar langer van een andere uitkering moeten leven.
En wat die zware beroepen betreft, in de clausule staat letterlijk dat je er alleen onder valt als het risico groot is dat je na 40 jaar arbeid ernstige slijtage ondervindt. Zo ontzettend veel jobs waar je die voorwaarden aantoonbaar kunt maken, zijn er natuurlijk ook niet. Hier wordt nog eens duidelijk dat ze maar wat opgeschreven hebben, met de bedoeling dat er zo weinig mogelijk mensen onder vallen.
Als de meerderheid van de bevolking aangeeft dat ze de verhoging van de pensioenleeftijd niet wil, dan blijft alles mogelijk. Wij blijven optimistisch.
In 2005 werd hier in België het Generatiepact goedgekeurd. Er was toen heel wat strijd binnen de sociaaldemocratische sp.a. Verwacht u ook dergelijke strijd binnen de PvdA?
Egbert Schellenberg. Er zijn ondertussen wel een paar ledenbijeenkomsten van de PvdA geweest, waar in ieder geval uit blijkt dat er binnen de PvdA verdeeldheid is. Begin december houdt de partij een groot congres, en daar kunnen de interne tegenstellingen op de spits gedreven worden. Als het congres besluit dat het de lijn van de PvdA-ministers en –kamerleden steunt, dan verwacht ik toch dat heel wat leden de partij de rug zullen toekeren.
Kan dat congres nog iets tegenhouden?
Egbert Schellenberg. Als een meerderheid van het congres zich uitspreekt tegen het regeringsvoorstel, dan zeggen ze eigenlijk dat de PvdA uit het kabinet-Balkenende moet treden en dat er een regeringscrisis komt, dus in die zin is dat wel een belangrijk moment.
Wat zijn de verdere plannen van de FNV om te mobiliseren tegen de verhoging van de pensioenleeftijd?
Egbert Schellenberg. Wij hebben voor 21 november een drietal regionale manifestaties aangekondigd, in Groningen, Eindhoven en Rotterdam. Daar gaan we proberen om tienduizenden mensen op de been te brengen. Dat is de eerstvolgende mobilisatie. Daarna gaan we kijken hoe het zit met de behandeling van die hele wet in het parlement om ook te zien wat we kunnen doen qua landelijke demonstraties.
Is er nog hoop om de wet tegen te houden?
Egbert Schellenberg. Als we op 21 november echt tienduizenden mensen kunnen samen krijgen, dan is er nog hoop. Als de meerderheid van de bevolking aangeeft dat ze die verhoging van de pensioenleeftijd niet wil en dat ze bereid is ertegen in verzet te komen, en als de vakbondsleiding dapper genoeg is om dat verzet op te pikken en op te roepen tot een 24 urenstaking, dan blijft alles mogelijk. Dan is het niet uitgesloten dat het eindigt in de val van het kabinet. Wij zijn altijd optimistisch, we blijven er gewoon voor gaan.

2008

Veranderend arbeidsrecht in Nederland en de Europese rol daarbij.
Verslag van dinsdag 22-01-08.
Het veranderende arbeidsrecht en de rol van Europa.
Contactgroep Ondernemingsraden Zeeuws-Vlaanderen / ABVAKABO-FNV afd. Zeeuws-Vlaanderen.
Het arbeidsrecht is in Nederland (maar ook in de rest van Europa) aan veranderingen onderhevig en dat in negatieve zin.
In april 2007 werd bijvoorbeeld in Nederland nog de arbeidstijdenwet gewijzigd, het resultaat is dat er opnieuw zoveel uren per week mogen gewerkt worden als in Nederland in 1870!
Het flitsontslag (de bescherming tegen ontslag opheffen was de bedoeling) werd in 2007 door Aktie van de vakbonden naar de prullenmand verwezen, maar ondertussen werd dat wel op Europees nivo goed bevonden …!
Dhr. J. Cottenier, journalist en lid van de studiedienst van het weekblad SOLIDAIR (België) werd oor de Abvakabo-afdeling Zeeuws-Vlaanderen i.s.m. de COZV uitgenodigd om de Europese achtergronden toe te lichten (22/01/08).
Een kort verslag
Lissabon-strategie en flexicurity
Objectief van de Lissabon-strategie:
“Europa moet de meest competitieve en dynamische kenniseconomie in de wereld worden, waarbij een duurzame groei leidt tot meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang” (tegen 2010).
In de praktijk betekent deze doelstelling ook de start van een economische oorlog tegen de huidige economische leider in de wereld, met name de VS.
VS:
Minder sociale zekerheid = minder loonlast
Langer werken = hogere productiviteit per werknemer
Hoog aanbod superflexibele.
Mobiele en goedkope werkkrachten
Deregulering en privatisering.
Kennis: militarisering is de motor van onderzoek en ontwikkeling.
Hoe in Europa ? (versus VS)
In Lissabon werden normen opgesteld die tot het behalen van het gestelde objectief moeten leiden: verhoging arbeidsparticipatie, voor iedereen en specifieker ook voor vrouwen en ouderen (55-64 jaar), verhoging uittredingsleeftijd, groei van 3%.
“Werk voor het leven bestaat niet meer” e.d.
Er wordt gesteld e.e.a. te realiseren in “wederzijdsvoordeel”:
Flex: aanpasbaarheid, mobiliteit vergroten, flexibele werkorganisatie
Sec : “van Jobzekerheid naar werkzekerheid”, inkomen als men zonder werk valt en zekerheid op vorming en werkaanbod.
Samengevat in het woord: Flexicurity.
Obstakel vormt het arbeidsrecht.
Het arbeidsrecht is vastgelegd in wetten, collectieve arbeidsovereenkomsten, arbeidscontracten.
Het arbeidsrecht is verworven door (sociale) strijd, tegen uitbuiting, tegen willekeur van (patroons)werkgevers en kapitalisme.
Het arbeidsrecht is in de eerste plaats collectief.
Europa heeft een groenboek als richtlijn uitgegeven:
Het huidige arbeidsrecht is “verouderd” en onverzoenbaar met strategie van Lissabon: te rigide, te beschermend, te duur.
Het doel is omvorming volgens de behoeften van het kapitaal: - soepele, beschikbare, mobiele arbeidskrachten, goedkope arbeidskrachten (groter aanbod).
Het arbeidsrecht moet “gemoderniseerd” worden, Europa wil dat het arbeidsrecht geindividualiseerd wordt.
- Felsibiliseren van de contracten: ontslagrecht herzien.
- Individualiseren van arbeidscontracten.
- Soepelere arbeidstijden, overuren binnen andere regelingen (plus-minuskonto), thuiswerk, polyvalente, mobiliteit binnen de onderneming.
- Flexibiliseren van de loopbaan. Overgang van werk – werkloosheid – vorming – werk – loopbaanonderbreking – eindeloopbaan. Tijdsparen.
- Activeren van de arbeidsmarkt: rechten maar ook plichten voor werklozen.
- Moderniseren sociale zekerheid: activerende rol werkloosheidsuitkeringen, pensioenen.
- “Meer zekerheid” voor atypische contracten = veralgemenen tijdelijke contracten, uitzendwerk, deeltijds … .
Europa stelt 2 modellen voorop:
Het Deense model: geen bescherming tegen afdanking (30% verandert in Denemarken jaarlijks van werk). Bij werkloosheid de uitkering van hoog naar laag afbouwen in een bepaalde periode. Snelle activering en herinschakeling.
Het Nederlandse model: loonblokkering + deeltijdwerk + flexibiliteit. Tijdelijke contracten aanmoedigen en “beschermen” (maximaal 3 opeenvolgende / maximaal 36 maanden). Versoepeling toelating uitzendbureaus, minimum voorwaarden voor atypische contracten, niet onbeperkt. De vooropzeg inkorten.
De uitvoering in Nederland : aanpassen arbeidsrecht.
• ontslagrecht (flitsontslag) LIFO (afspiegeling herzien 1 maart 2006), Flex& Sec 99: verkorting ontslagprocedure openbare diensten.
• Werktijd en overuren: wijziging arbeidstijdenwet. Van 10 tot 12 uur per dag, tot 60 uur per week. Gemiddelde maximale werktijd 48u/16 w (ipv 45u/13 w)
Wet aanpassing arbeidsduur.
• Atypische werkkontrakten
Felx&Sec 99: 3 opeenvolgende contracten / maks. 36 maanden
Activering: van “hangmat naar springplank”
• Controle werklozen en gehandicapten (ABW naar WWB gemeentelijke controle (2004), WAO naar WIA (2006).
• Maximum duur uitkering: WW van 5 jaar naar 3 jaar en 2 maanden (2006).
• Beschikbaarheid: solliciteren boven de 57 ½ (2004).
• Langer werken: AOW hervormd. Fiskale faciliëring VUT en vervroegpensioen gestopt (2006).
. Vanaf 2012 extra fiscale belasting bij stoppen met werken voor 65 jaar.
Levensloopregeling: zelf opsparen rusttijd, vroeger vertrek.
Hervorming sociale zekerheid ( pensioenen / ziektekostenverzekering.)
• In functie van activering
Ziekteverzuim betaald door werkgever (eerste 2 jaar). AOW en VUT.
• Liberalisering en privatisering. Ziekenfondswet vervangen door zorgverzekeringswet.
Herzien systeem loononderhandelingen
SER – rapport “sociale innovatie”. Decentralisatie van overleg, flexibele beloning (resultaat gerichte beloning).
Gevolgen: Amerikanisering.
Aanbod superflexibele werkkrachten (hire & fire)
Aanbod creëert neerwaartse druk lonen (working poor)
Complete onzekerheid (onzekere toekomst, financieel, familiaal)
Permanente selectie en druk.
Uitsluiting nu in Denemarken: 13% van de bevolking tussen 18 en 65 jaar en 9% van de totale bevolking zijn permanent uitgesloten!
“In de mate waarin het kapitalistische systeem de productieve kracht van de arbeid vergroot en dus méér producten uit minder arbeid haalt:
ofwel door de werkdag te verlengen
ofwel door de arbeid intensiever te maken
of nog door ogenschijnlijk het aantal arbeiders te vergroten door een superieure en duurdere arbeidskracht te vervangen door meerdere inferieure en goedkopere, de man door de vrouw, de volwassene door de jongere en het kind, ….
… past het methodes toe om de vraag naar arbeid te verlagen en het aanbod overvloedig te maken, in één woord, om overtolligen te kreëren. Het overschot aan arbeidskrachten van die lage loonarbeiders die aan het werk is doet de rangen van de reserve aangroeien. En door de druk die deze laatste categorie uitoefent op de eerste categorie, verplicht ze deze om volgzamer de orders van het kapitaal te volgen” K. Marx
Fexicurity:
- Vertrekpunt is vals. Het arbeidsrecht is onverenigbaar met het Lissabon-akkoord.
- Het arbeidsrecht wordt omgevormd tot een bruikbare regeling in dienst van de “markt”, ten koste van de arbeidskrachten / werknemers.
- Het collectieve recht wordt opzij gezet voor individuele (on)zekerheid.
- Een groot aanbod van arbeidskrachten wordt nagestreefd om lonen permanent onder druk te zetten.
Zekerheid? De levenscyclus begint en eindigt met onzekerheid. De levenslange selectie. Iedereen wordt onderworpen aan de onzekerheid van globalisering en concurrentieoorlog.
De vakbondsmacht wordt ondermijnd door versnippering van statuten en atypische arbeidscontracten, door individualisering.
De Sociaal-democratie heeft zich de liberalisering van de arbeidsmarkt tot ideologie gemaakt in Europa en staat achter het Libanon-akkoord, m.a.w. de sociaal-democratische partijen kiezen de kant van het kapitaal! Zij brengen een ode aan de markt en de flexibiliteit. De “modernisering” van de sociale zekerheid, naar de actieve welvaartstaat.
Deeltijds en lager betaald werd beter dan geen werk. De arbeidsmarkt heeft een lage loonsektor nodig. De participatieve economie: werkgevers en werknemers staan aan dezelfde kant. Samenwerking op de werkvloer.
- Druk opvoeren naar de Europese kommissie en het parlement.
- Handen af van het arbeidsrecht, niet de laagste gemeenschappelijke noemer maar collectieve minimumnormen vastleggen.
- Verzet organiseren vanuit de basis.
Voorbeelden: de Aktie tegen de dienstenrichtlijn (Bolkenstein) , Port Package, Flitsontslag.
- Eisen opstellen voor veralgemenen van de beste sociale systemen en rechten naar boven toe, Geen nivellering naar beneden..
VERSTERKEN VAN DE BASIS VAN DE VAKBOND EN ZEER KRITISCH DE VAKBONDSTOP VOLGEN (TERUGROEPEN INDIEN NODIG!).
22/01/08 L.B

Naar een Amerikaans systeem voor de gezondheidszorg? ( film SiCKO)
Vrijdag 16 mei organiseerde de abvakabo-fnv afdeling Zeeuws-Vlaanderen een diskussie bijeenkomst in het kader van de ontwikkelingen binnen het systeem voor gezondheidszorg in Nederland.
De vraag was: “gaat Nederland (Europa) dezelfde weg op met het gezondheidssysteem als de VS, of (nog) niet? “.
Uitgenodigde sprekers waren Henk van Gerven (lid 2de kamer voor de SP) en Arnold Schelfhout (lid Raad van Bestuur ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen).
De film SiCKO van M. Moore werd vertoond, waarna de sprekers een korte reaktie op de film, maar vooral op de op gang zijnde ontwikkelingen binnen Nederland konden, geven.
In de film SiCKO geeft M. Moore aan hoe het systeem van gezondheidszorg, het verzekeringssysteem momenteel werkt in de VS.
Van de 300 miljoen Noord-Amerikanen zijn er 50 miljoen niet verzekerden, de film handelt evenwel over de 250 miljoen wel verzekerde Noord-Amerikanen. In de praktijk blijkt, dat alles rondom het geld draait (winsten) zelfs als dat op de rug van zieken e.d. kan geschieden. Verzekeringen in de VS gaan er bij hun verzekerden met de “stofkam”door om elke aanspraak te kunnen herleiden tot een afwijzing.
Kortom, in de VS is gezondheid een middel om vette winsten te maken, gelijk aan al de rest waar winst kan worden op gemaakt.De mens is slechts een middel, zijn gezondheid ook.
Nederland loopt zelf strak in de pas binnen het Verenigde Europa, meer zelfs tracht voorop te lopen in het Amerikaniseren van haar samenleving, op alle vlakken. De privatisering van de gezondheidszorg is daar een onderdeel van.
Dhr. Henk van Gerven (SP) benadrukte erg, dat wij ons niet moeten laten wijs maken dat gezondheidszorg onbetaalbaar is of wordt. Gezamenlijk verzet tegen de op gang zijnde ontwikkelingen is meer dan noodzakelijk, liefst ook in samenwerking met anderen, zoals de vakbeweging. Een negatieve instelling –wij kunnen het niet veranderen e.d.- levert zeker geen voordeel op, integendeel, dan wordt de negatieve trend verder gezet. De SP ziet in elk geval de gezondheidszorg en de sociale aanpak er van (geen privatisering dus) als een heel belangrijke doelstelling.
Dhr. Arnold Schelfhout schatte de ontwikkelingen nog iets positiever in, hij zag de situatie vanuit de VS nog niet zomaar overgeplaatst naar Nederland (Europa), maar vroeg vooral aandacht voor onderlinge solidariteit en gezondheidszorg in het kader van preventie, afdoende preventieve maatregelen. Gezond leven, hygiëne e.d.
Vanuit de zaal werd wel geconstateerd dat er al diverse ontwikkelingen zijn die in de richting van het VS-systeem wijzen, 5 voor 12 dus! Bijvoorbeeld, zorgverzekeringen staan nu al alle behandelingen niet meer toe, de polissen worden in ’t geniep lichter gemaakt, de prijzen stijgen, monopolisering van de zorgverzekeringen (steeds minder zorgverzekeraars door fusies), … .
Gekonkludeerd werd verder nog, dat een land als Nederland blijkbaar liever officieel 800.000 euro per dag blijkt uit te geven aan de “opbouw” van Afghanistan middels gebruik maken van bommen, granaten en alle mogelijke vernietigingstuig. Een bezettingsoorlog die overigens niet kan worden gewonnen.
Net zo min als wij ons moeten laten aanpraten dat de gezondheidszorg onbetaalbaar is of wordt, net zo min moeten wij ons laten aanpraten dat de vergrijzing onbetaalbaar wordt.
Financiële middelen genoeg, alleen waar deze zitten dat is het probleem.
De avond werd bezocht door ruim een 45-tal personen. De aktiviteiten van de vakbond in dit kader, maar ook in andere kaders werden positief beoordeeld.
Niet-leden werden een stuk dichter bij de bond gebracht! Via de website reageerden nog diverse mensen positief op het initiatief.
Dankzij vakbondsverzet werd bijvoorbeeld de Europese Havenrichtlijn afgevoerd, werd de Bolkensteinrichtlijn in Europa “afgeschaafd”.
Het vakbondsverzet tegen o.a. het ontslagrecht leidde ertoe dat de sociaal-demokraten van de PvdA een andere houding aannamen en het onstagrecht (voorlopig ?!) in de koelkast terecht kwam.
In Europees verband heeft de PvdA wel de flexicurity-ideologie tot de eigen ideologie gemaakt.
Luk Brusselaers
Bestuurslid abvakabo-fnv Z.Vl. (organisatie evenementen)

Sociaal beleid van gemeenten onderzocht. FNV-rapport 14 april 2008.
Gemeenten hebben hun uitgaven aan minimabeleid verhoogd met 20 procent. In één op de drie gemeenten moeten mensen die een bijstandsuitkering aanvragen echter langer dan vier weken op een beslissing wachten. Verder zetten veel gemeenten bijstandsgerechtigden voor langere perioden aan het werk zonder ze een salaris te betalen.
Dat blijkt uit de Lokale Monitor Werk en Inkomen (LMWI) 2008, een vergelijkend onderzoek naar het sociaal beleid van 215 gemeenten uitgevoerd door de FNV. Lokale groepen FNV-vrijwilligers hebben de gegevens verzameld en benaderen momenteel gemeenten met aanbevelingen om het sociaal beleid te verbeteren.
Gemeenten die naar aanleiding van de uitkomsten van LMWI 2006 hebben beloofd om hun beleid te verbeteren, hebben dat over het algemeen ook gedaan.
Nieuwe problemen zijn ontstaan bij het aanbesteden van de thuiszorg. Vaak wordt gewerkt met tarieven die te krap zijn om binnen de cao goede kwaliteit aan zorg te leveren. In veel gemeenten is er een tekort aan alfahulpen of zijn thuiszorginstellingen in financiële problemen gekomen. De FNV adviseert gemeenten om uit te gaan van het zogenaamde Zeeuwse model. Daarmee wordt voorkomen dat prijsconcurrentie ten koste gaat van de kwaliteit.
Mensen die bijstand aanvragen moeten vaak nog steeds meer dan vier weken wachten op een beslissing. De FNV denkt dat dit te maken heeft met Wet Werk en Bijstand. Sinds de invoering van die wet in 2004 hebben gemeenten er een financieel belang bij om zo min mogelijk bijstand uit te keren.
Reden tot bezorgdheid zijn huisbezoeken zonder dat een concrete verdenking bestaat. In de meeste gemeenten wordt onvoldoende voorlichting gegeven over rechten en plichten.
De overgrote meerderheid van de gemeenten heeft work first projecten waarin bijstandsontvangers werken met behulp van hun uitkering. Ruim een derde van de gemeenten houdt daarbij de mogelijkheid open dat dit langer duurt dan zes maanden. Dat is in strijd met de afspraken, aldus de FNV.

Fabeltjes rond AOW-discussie.
In de AOW-discussie wordt veel onzin verteld. Daarom hier zeven veelvoorkomende fabeltjes, en de waarheid.
1. De levensverwachting is sinds de invoering van de AOW in 1957 met 8 jaar toegenomen.
Antwoord: Voor de AOW-leeftijdsdiscussie is van belang de stijging van de levensverwachting vanaf 65 jaar. Die is in 50 jaar (!!) tijd met gemiddeld 3 jaar gestegen. Slechts een beperkt deel van de stijging is ook stijging van gezonde levensjaren. De stijging van de levensverwachting en van de gezonde levensjaren was bovendien kleiner dan gemiddeld voor de lagere en lagere-middeninkomens.
2. Jongeren betalen de rekening als de AOW-leeftijd niet wordt verhoogd.
Antwoord: Dat is onzin. Het tegengestelde is waar: Verhoging van de AOW-leeftijd gaat juist ten koste van jongeren. Degenen geboren na circa 1975 krijgen de volle leeftijdsverhoging voor de kiezen. De ouderen worden geheel of gedeeltelijk gevrijwaard. Jongeren worden bovendien dubbel getroffen omdat de AOW achterblijft bij de verdiende loonontwikkeling. De AOW is nu slechts circa 8000 euro bruto per jaar. Dat is circa 25% van het gemiddeld verdiende inkomen. In 2035, als de 1975-generatie 60 jaar is, zal de AOW nog maar 22,5% van het gemiddelde verdiende loon bedragen.
3. De AOW wordt onbetaalbaar.
Antwoord: Het aantal 65-plussers zal stijgen. Dat leidt tot meer AOW-uitgaven. Maar daar staat tegenover dat de belastingen die 65-plussers over hun aanvullend pensioen betalen ook groeit. De extra belastinginkomsten zullen sterker stijgen dan de AOW-uitgaven omdat de AOW-premie verdergaand wordt gefiscaliseerd, en omdat de AOW-uitgaven worden gedrukt doordat de AOW al achterblijft bij de gemiddelde verdiende lonen.
4. AOW-leeftijdsverhoging is nodig om de arbeidsparticipatie van 60-plus werknemers te verhogen.
Antwoord: Nederland is sinds midden jaren negentig (na Finland) het land met de sterkste stijging van de arbeidsparticipatie van 55-plus en 60-plus werknemers.
Deze stijging zet nog altijd door. We voldoen in 2010 daarmee aan de Europese norm van 50% arbeidsparticipatie door 55- tot 64-jarigen. Omdat pensioenfondsen vanwege hun dekkingsgraadtekorten voor alle gepensioneerden en actieven de pensioenaanspraken de komende jaren niet of niet geheel kunnen indexeren zullen veel ouderen er voor (moeten) kiezen dit te compenseren door langer door te werken.
5. Aanvullende pensioenregelingen zijn de afgelopen jaren verbeterd. Daarmee kun je een achterblijvende AOW opvangen.
Antwoord: Sinds midden jaren negentig zijn veel aanvullende pensioenregelingen stukje bij beetje versoberd. Dit had te maken met de omzetting van de VUT-regelingen naar eerst (een iets minder gunstig) prepensioen. En daarna de omzetting van het prepensioen naar oudedagspensioen. Veel werknemers moeten tot na de 65-jarige leeftijd doorwerken om 70% eindloon te halen vanwege pensioenhiaten (bijv. indexatiekorting, carrièrebreuken, flexbanen, verzorging van kinderen). Kortom het aanvullend pensioen vangt een AOW-verslechtering niet op.
6. AOW-leeftijdsverhoging creëert de ruimte om de AOW voor oudere generaties extra op te trekken.
Antwoord: Dat zal de politiek heel zeker niet gaan doen. Het is naar jongeren onverdedigbaar dat ze dan drie keer inleveren. Kortom het politiek draagvlak voor een dergelijke maatregel ontbreekt. Bovendien heeft de politiek hier de komende jaren niet de middelen voor.
7. De AOW-leeftijdsverhoging lost de problemen in de aanvullende pensioensfeer op.
Antwoord: De politiek wil niet alleen de AOW-leeftijd verhogen maar ook tegelijkertijd de mogelijkheid om aanvullend pensioen op te bouwen verslechteren. Pensioenopbouw mag dan slechts vanaf 67 jaar als richtleeftijd. Dit is op geen enkele manier een oplossing voor de problematiek van de dekkingsgraden. Wel beperkt zo’n maatregel de mogelijkheid om een goed aanvullend pensioen op te bouwen.
 

Het arbeidsrecht onder vuur !
Eind december 2006 liep het overleg binnen de Sociaal ekonomische Raad op de klippen over een rapport voor een herziening van het ontslagrecht. De Nederlandse vakbeweging wilde niet mee marcheren. Wat is er aan de hand?
Bij de Europese Unie is een offensief voor nog meer fleksibliteit op de arbeidsmarkt ingezet.
Het is één van de wegen die genomen worden, om de doelstellingen van de Lissabonstrategie te bewerkstelligen. Het Groenboek van de Europese kommissie verpakt dit als een eerlijke deal: het arbeidsrecht biedt teveel bescherming aan vaste werkers en te weinig aan de werkers met een fleksibel kontrakt. Er moet “flexicurity” komen, fleksibiliteit en zekerheid, is datgene wat ons wordt voorgehouden.
In maart 2000 beslisten de 15 toenmalige staats- en regeringsleiders van de Europese Unie in Lissabon om een ambitieuse strategie te lanceren, die de Europese Unie tegen 2010 tot de “meest kompetitieve en dynamische kennisekonomie ter wereld zou maken, die in staat is tot duurzame ekonomische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang”.
Konkreet betekent dit dat de Europese Unie de Verenigde Staten moeten voorbijsteken, terwijl deze laatste heeft gesteld in de 21ste eeuw geen enkele supermacht naast zich te dulden. De VS houden hun superioriteit in stand door militaire overmacht, die haar op haar beurt voorziet van technologische voorsprong. Gigantische militaire uitgaven trekken het wetenschappelijk onderzoek op gang en de meest prestigiueze universiteiten werken intens samen met de oorlogsmonopolies. De superioriteit van de VS is verder gebaseerd op een hoge produktiviteit, een zeer hoge fleksibiliteit, een grote lage loonsektor en een zeer lage sociale bescherming. Geen vakbondsmacht. Onderwijl staat de handelsbalans van de VS wel zwaar in het rood.
Terwijl in Europa de krachten worden gebundeld om de VS voorbij te steken, bundelen de VS alle krachten om hun voorsprong te behouden.
Europa wil de fleksibiliteit in een nog hogere versnelling schakelen, omdat dat in de wedloop met de VS de arbeidsmarkt één van de beslissende faktoren is. De Amerikaanse arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een veel groter verloop en mobiliteit, minder afdankingsbelemmeringen (hire and fire), langere werktijden, minder sociale bescherming en dus ook veel lagere indirekte loonkosten.
De Europese ondernemersorganisaties en hun lobbygroepen hebben deze feiten reeds herhaaldelijk onder de aandacht gebracht.
Onder voorzitterschap van Wim Kok, produceerde een Europese werkgroep “Werkgelegenheid” een rapport dat werd voorgelegd aan de Europese Raad. De werkgroep konstateert kort gezegd, dat er een tweedeling op de arbeidsmarkt is ontstaan tussen “insiders” en “outsiders” op de arbeidsmarkt, insiders zijn diegenen met een relatief vast arbeidskontrakt, outsiders zijn werklozen, mensen met onzekere informele banen, mensen die buiten het arbeidsproces staan.
De Werkgroep adviseert nu om de verschillen tussen insiders en outsiders te minimaliseren of op te heffen, door de standaardkontrakten te veranderen! Dit door de opzegtermijnen, kosten procedures bij individueel en kollektief ontslag drastisch te minderen, door de definitie van onrechtvaardig ontslag te herzien en zo nodige andere noodzakelijke veranderingen door te voeren.
De oplossing om het verschil tussen in- en outsiders op te heffen? De vaste jobs eveneens fleksibel maken, de vaste standaardkontrakten fleksibiliseren inzake opzeg, kosten en procedures bij individueel en kollektief ontslag! Dat is tevens de grote boodschap van het Europese “Groenboek” dienaangaande! Met nadere woorden insiders ook outsiders maken!
Het Groenboek wil de aanpasbaarheid, beschikbaarheid, mobiliteit en fleksibiliteit tot ordewoorden verheffen. De arbeidsmarkt volgens de Lissabonstrategie en om dat maksimaal te realiseren moet het arbeidsrecht “gemoderniseerd”worden.
De werkende bevolking heeft enige bescherming veroverd tegen ontslag, tegen onregelmatige en lange werktijden en tegen mensonwaardige arbeidsvoorwaarden. Dit alles werd vastgelegd in wetten, kollektieve overeenkomsten en vaste arbeidskontrakten. Volgens het Groenboek beantwoordt dit arbeidsrecht niet meer aan de noden van vandaag. Het is te strak, te duur en biedt teveel bescherming. De Europese kommissie wil het referentiekader omkeren: het zijn de noden van het kapitaal die de grenzen van het arbeidsrecht moeten bepalen! Ondernemingen moeten snel kunnen inspelen op de vraag, de loonkosten moeten kompetitief zijn, de bedrijven moeten soepel kunnen aanwerven en vooral ook afdanken. Dat is het hoofddoel van de “flexicurity-agenda”.
Wat dus op stapel staat is een massale ingreep van de Europese instellingen in de sociale relaties en een ongebreidelde deregulering van de arbeidsvoorwaarden. Om de zaak beter te kunnen verkopen bedekt de Europese kommissie haar ingreep met een laagje “security”.
Die “security” wil de een grotere fleksibiliteit mogelijk maken om daardoor zogenaamd meer arbeidszekerheid te verschaffen. Van de ene baan dus in de andere stappen.
De werkers met een vast arbeidskontrakt kunnen zich verwachten aan een offensief tegen ontslagbescherming, tegen lange opzegtermijnen en hoge ontslagvergoedingen.
Hoofddoel is fleskibilisering van het “standaardkontrakt”.
De securityy moet jobzekerheid vervangen door werkzekerheid: je verliest sneller je job, maar je vindt sneller terug werk. De redenering is: sneller afdanken leidt tot sneller aanwerven. Al te beschermende arbeidsvoorwaarden kunnen werkgevers ervan weerhouden mensen in dienst te nemen, wanneer de ekonomie opleeft.
De oorzaak van de werkloosheid wordt dus gelegd bij de bescherming van diegenen die werk hebben! Het wordt voorgesteld alsof de werkgevers niets liever doen dan aanwerven, maar dat zij daarin belemmerd worden door de bescherming ingevolge loodzware arbeidswetten!
Het Groenboek legt daarbij de nadruk op het individuele aspekt van het arbeidsrecht en niet zozeer op de kwesties inzake het kollektieve arbeidsrecht.
Het is een duidelijke tendens om langs fleksibilisering van het individuele arbeidskontrakt , dat de betrekkingen tussen de werkgever en de werknemer regelt, de kollektieve rechten te ondergraven! Het is echter even duidelijk dat het Groenboek alle bronnen van het arbeidsrecht viseert, zowel de wetten, de CAO’s als de arbeidskontrakten. De herziening van het ontslagrecht vraagt een aanpassing van de kollektieve bescherming!
Europese vakbonden hebben reeds terecht protest aangetekend tegen het onttrekken van dergelijke materies aan het sociaal overleg en het buitenspel zetten van de vakbonden. Hun standpunt is duidelijk: in een toestand van groeiende onzekerheid en nieuwe arbeidsrelaties moet in de eerste plaats bekeken worden hoe de kollektieve bescherming kan verstrekt worden, hoe de minimumkriteria voor heel Europa kunnen opgetrokken worden, hetgeen niet de opzet is van het Groenboek.

Flexicurity: staat voor fleksibiliteit en security.
Fleksibiliteit voor wat betreft arbeidskontrakten, werktijden, statuten en ontslagregeling; een soepele arbeidsmarkt met een maksimum aan aktiveringsbeleid en levenslang van werk veranderen.
Security: minimumregels voor fleksibele kontrakten, werktijden en ontslagregeling. De aktivering moet er voor zorgen dat de afgedankte werknemers weer snel een job hebben en de overgangsbarrières die de overgang tussen jobs bemoeilijken moeten verdwijnen. Dit laatste wil zeggen dat er bescherming moet blijven door een aangepaste sociale zekerheid. Levenslang leren moet worden aangemoedigd.
De Europese kommissie loopt hoog op met het security-aspekt. Wie afgedankt wordt moet “zekerheid” hebben dat hij of zij opnieuw werk vindt en zijn sociale rechten behoudt.
Wie kan er immers tegen zijn dat werklozen snel werk vinden? Wie kan er tegen zijn dat werklozen recht hebben op vorming en begeleiding? De hele vraag is: welk werk, tegen welk loon en voor hoelang? Vaste jobs worden onzekere jobs. Het aantal onzekere jobs wordt groter! Levenslang leren, begeleiding en vorming verwerpen? Natuurlijk niet, maar het huidige aktiveringsbeleid staat niet garant voor een beter aanbod van volwaardige arbeidsplaatsen. Dat is een centraal knooppunt en dat heeft alles te maken met de ekonomische wetmatigheden van het kapitalisme.
Het aktiveringsbeleid zorgt inderdaad voor daling van de werkloosheid, maar dan wel door het massaal scheppen van onzekere en mariginale jobs.
De Europese kommissie diept overigens twee modellen op: Denemarken en Nederland! Elk model dient om één specifiek aspekt te promoten, niet om de gehele kompleksiteit van het model en dus ook om zijn reële sociale verworvenheden te kopiëren! In het geval van Denemarken gaat het om versoepeling van het ontslagrecht voor vaste werknemers, in het geval van Nederland om de veralgemening van fleksibele jobs, tijdelijke kontrakten en deeltijds werk.
In Denemarken maken de werkgevers ten volle gebruik van de vrijheid tot afdanken gebruik. Er bestaat in Denemarken geen minimumloon, wie niet “voldoet” wordt zonder verweer aan de deur gezet, een groot aantal werkers komen terecht in zeer slecht betaalde jobs. De werkloosheidsuitkering is 1 jaar en wie langer dan 1 jaar werkloos is krijgt een “gesubsidieerde” baan, voor 6 maanden en wordt daarna vervangen door een andere gesubsidieerde werker.
Denemarken is het land met de meeste verdoken werkloosheid. Een brede groep van werknemers schommelt permanent aan de rand van de arbeidsmarkt of erbuiten!
In Nederland bestaat nog een striktere ontslagregeling maar die regeling wordt nu bedreigd.
De arbeidstijdenwet werd al flink versoepeld.
Nederland staat model voor de fleksibele arbeidskontrakten. Nederland is een kampioen van het aantal deeltijdse banen. Nederland koos in 1982 voor de weg van de lage lonen en de deeltijdse arbeid. Deeltijdse banen zijn kleinere jobs die evenwel niet noodzakelijk onzeker zijn. Nederland versoepelde de wetgeving m.b.t. uitzendwerk in 1999 en ligt nu op kop voor wat betreft tijdelijke kontrakten en is samen met het Verenigde Koninkrijk de koptrekker van de uitzendarbeid in Europa.
De Europese Unie probeert haar achterstand tegenover de VS in te halen door liberalisering, privatisering en de afbouw van het sociale stelsel. Voor de Europese sociaal-demokraten is het een konstante zorg om de “mythe” van de welvaartstaat in stand te houden. Zij trachten de illusie in stand te houden dat er uiteindelijk niet geraakt wordt aan het “Europese sociaal-model”, dat enkel maar gemoderniseerd wordt.
In Nederland werd per 1 april een nieuwe arbeidstijdenwet aangenomen, in de praktijk betekent deze wet dat er opnieuw zoveel uren mogen gewerkt worden per week als in 1870!
Een versoepeling van de maksimum arbeidsduur, van de overuren, van het zondagwerk en van het nachtwerk De maksimum werktijd per dag wordt verhoogd van 10 naar 12 uur!
Het gevolg van het Europese beleid is in de praktijk hoe dan ook een snelle veramerikanisering van de arbeidsmarkt, de introduktie van de Amerikaanse hire and fire praktijken en de enorme uitbreiding van de fleksibiliteit, zowel intern in de bedrijven (arbeidstijden, tijdelijke kontrakten) als ekstern (onderaanneming en uitzendarbeid). Dit alles oefent druk uit op de lonen, de lage loonjobs breiden snel uit en het Amerikaanse verschijnsel van de working poor (ondanks een baan onder het minimum blijven) steekt ook in Europa de kop op. Dan is er nog de groei van een uitgesloten mariginale laag in de maatschappij die in totale armoede leeft; terwijl de kloof met de superrijken alsmaar groter wordt.
Ondernemers, kapitaalbezitters, de multinationals zijn al langer over de landsgrenzen heen georganiseerd en mede daardoor zijn zij ook perfekt in staat om de werkers in de verschillende landen tegen elkaar uit te spelen. Zij liggen aan de basis van het Verenigde Europa van het kapitaal, het ligt aan ons om aan een Demokratisch Verenigd Sociaal Europa te werken!
Het in opbouw zijnde Europa zal, wanneer er niet krachtig tegen wordt opgetreden, alles behalve een demokratisch en sociaal Europa worden. Bijna 70% van de wetgeving wordt nu al op Europees nivo gemaakt, zonder enige inspraak, in besloten kommissies. De Europees landen moeten deze Europese kaderwetten in eigen land toepasbaar maken. Het Europees parlement is in wezen een dure praatbarak zonder veel inspraak. Demokratie is helemaal niet wat het huidige Europa werkelijk voor de ogen staat, integendeel!
De vrije meningsuiting en vrijheid van vereniging wordt momenteel zelfs al bedreigd middels de zogenaamde anti-terrorisme wetgeving, een wetgeving die niet eens nodig is om terrorisme echt te bestrijden. Vandaag wordt de meningsvrijheid en de vrijheid van vereniging al bedreigd, morgen strafbaar?
Willen wij de mogelijkheden open houden om de sociale voorzieningen of verworvenheden te behouden, om de demokratie te bewaren, om alsnog tegen de stroom in betere sociale voorzieningen af te dwingen, dan is het noodzakelijk om over de landsgrenzen heen te gaan organiseren, net zoals dat nu al gedaan wordt door diegenen die ons een a-sociaal Europa trachten op te dringen.
De vakbonden hebben bij dit alles een belangrijke opdracht, een opdracht die vanuit de basis zal moeten opgestart worden. Teveel is immers de huidige vakbondsleiding vermengd met diegenen die ons het a-demokratische Europa van het kapitaal willen opdringen, daarom moet de vakbondsbasis zich dringend roeren.
Wie vecht kan winnen, wie zich bij voorbaat gewonnen geeft is bij voorbaat al verloren. Een andere wereld is mogelijk, maar daar moet je wel wat voor doen!
Luk Brusselaers 16/09/2007